<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>High ISO Archive - Messsucherwelt</title>
	<atom:link href="https://www.messsucherwelt.com/tag/high-iso/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://www.messsucherwelt.com/tag/high-iso/</link>
	<description>...analog und digital</description>
	<lastBuildDate>Wed, 11 Jun 2025 07:19:03 +0000</lastBuildDate>
	<language>de</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	

<image>
	<url>https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2021/10/cropped-File0073-2-32x32.jpg</url>
	<title>High ISO Archive - Messsucherwelt</title>
	<link>https://www.messsucherwelt.com/tag/high-iso/</link>
	<width>32</width>
	<height>32</height>
</image> 
	<item>
		<title>Leica Q3: High ISO &#8211; Was zu bedenken wäre</title>
		<link>https://www.messsucherwelt.com/leica-q3-high-iso-was-zu-bedenken-waere/?utm_source=rss&#038;utm_medium=rss&#038;utm_campaign=leica-q3-high-iso-was-zu-bedenken-waere</link>
					<comments>https://www.messsucherwelt.com/leica-q3-high-iso-was-zu-bedenken-waere/#comments</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Claus Sassenberg]]></dc:creator>
		<pubDate>Thu, 10 Aug 2023 07:59:51 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Ausrüstung und Technik]]></category>
		<category><![CDATA[S-DNG]]></category>
		<category><![CDATA[Low Light]]></category>
		<category><![CDATA[High ISO]]></category>
		<category><![CDATA[Triple Resolution]]></category>
		<category><![CDATA[Leica Q3]]></category>
		<category><![CDATA[KI-Entrauschung]]></category>
		<category><![CDATA[L-DNG]]></category>
		<category><![CDATA[M-DNG]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.messsucherwelt.com/?p=21503</guid>

					<description><![CDATA[<p>Beitragsbild: Leica Q3 bei f/1.7  1/125s  ISO 8.000 mit KI-Entrauschung  Stärke 35 Grau ist alle Theorie. Daran musste ich denken, als in letzter Zeit von verschiedener verlässlicher Seite die Empfehlung kam, bei der Leica Q3 tendenziell besser M- oder S-DNG&#8217;S bei hohen ISO-Werten zu verwenden. Denn das deckte sich nicht [&#8230;]</p>
<p>Der Beitrag <a href="https://www.messsucherwelt.com/leica-q3-high-iso-was-zu-bedenken-waere/">Leica Q3: High ISO &#8211; Was zu bedenken wäre</a> erschien zuerst auf <a href="https://www.messsucherwelt.com">Messsucherwelt</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><em>Beitragsbild: Leica Q3 bei f/1.7  1/125s  ISO 8.000 mit KI-Entrauschung  Stärke 35</em></p>
<p>Grau ist alle Theorie. Daran musste ich denken, als in letzter Zeit von verschiedener verlässlicher Seite die Empfehlung kam, bei der Leica Q3 tendenziell besser M- oder S-DNG&#8217;S bei hohen ISO-Werten zu verwenden. Denn das deckte sich nicht mit meinen Erfahrungen, auch schon von der Leica M11 her. Obwohl mich ja nichts daran hindern sollte, mich eines Besseren belehren zu lassen. Zumal die Quellen diese Erkenntnisse aufgrund solider Untersuchungen darlegten.</p>
<p>Leica selbst gibt in Bezug auf die drei möglichen Auflösungs-Stufen der Leica Q3 die Information, dass der Dynamik-Bereich bei 60MP 14 EV umfasst, bei 36MP und 18MP sind es 15 EV. Entsprechend gibt es dazu die Empfehlung, 60MP anzuwenden, wenn man Wert auf die feinsten Details legt, jedoch die beste &#8222;Performance-Ratio&#8220; (Signal-Rauschen im Verhältnis zur Auflösung) bei 36MP liegt, ebenso bei 18MP ein besseres Rauschverhalten (als bei 60MP) herrscht. Also sollte man bevorzugt mit 36MP fotografieren, vor allem bei Low-Light?</p>
<figure id="attachment_21519" aria-describedby="caption-attachment-21519" style="width: 930px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002125.jpg"><img fetchpriority="high" decoding="async" class="wp-image-21519 size-large" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002125-1024x682.jpg" alt="Leica Q3" width="930" height="619" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002125-1024x682.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002125-300x200.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002125-768x511.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002125-1536x1022.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002125-2048x1363.jpg 2048w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002125-2000x1331.jpg 2000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002125-1000x666.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002125-1800x1198.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002125-960x640.jpg 960w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002125-841x560.jpg 841w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002125-600x399.jpg 600w" sizes="(max-width: 930px) 100vw, 930px" /></a><figcaption id="caption-attachment-21519" class="wp-caption-text">Ferienmusikwerkstatt, Barockoper mit Schattenspiel. Enorme Low Light-Fähigkeiten der Kamera. Leica Q3 L-DNG bei f/2.0 1/50s ISO 320, Datei in LR um 2,3 EV hochgezogen. &#8222;Normale&#8220;, geringe Rauschunterdrückung von 14 (am Luminanzslider).</figcaption></figure>
<p>Ganz sicher nicht, aber darauf komme ich noch. Sicher ist, dass Leica&#8217;s Aussage korrekt ist, dass die 36- und 18MP-DNG&#8217;s die um ca. 1EV höhere Dynamik aufweisen als die 60MP-DNG&#8217;s. <a href="https://www.reidreviews.com" target="_blank" rel="noopener">Sean Reid</a> hat die unterschiedlichen DNG&#8217;s (L, M und S) in Bezug auf Rauschverhalten verglichen und kam zu derselben Erkenntnis, noch viel wissenschaftlicher und geradezu hieb- und stichfest führt Mathphotographer den Beweis in diesem sehenswerten Video.</p>
<p>Da gibt&#8217;s also nichts daran zu rütteln. Für mich haben die M- und S-DNG&#8217;s aber einen entscheidenden Nachteil: Sie sind deutlich &#8222;weicher&#8220;, also schlechter aufgelöst als die L-DNG&#8217;s. Und das hat nichts mit der Pixelzahl an sich zu tun, sondern muss irgendwie mit (negativen) Effekten beim Pixel-Binning zusammenhängen. Bringt man die 60MP-Dateien auf 36 oder 18MP, sind die resultierenden Bilder deutlich schärfer als die &#8222;nativen&#8220; 36 und 18MP-Dateien (daher der Hinweis von Leica bei 60MP: &#8222;bestes Detail&#8220;). Und was das marginal ungünstigere Rauschverhalten der L-DNG&#8217;s betrifft: Erstens gibt es jetzt das Entrauschen durch KI in LR, das unfassbar gute Ergebnisse bringt, zweitens wird Rauschen beim downscalen von L-DNG Dateien verschluckt und sieht dann kaum anders aus als bei M- und S-DNG&#8217;s.</p>
<figure id="attachment_21518" aria-describedby="caption-attachment-21518" style="width: 930px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002124.jpg"><img decoding="async" class="wp-image-21518 size-large" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002124-1024x682.jpg" alt="Leica Q3" width="930" height="619" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002124-1024x682.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002124-300x200.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002124-768x511.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002124-1536x1022.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002124-2048x1363.jpg 2048w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002124-2000x1331.jpg 2000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002124-1000x666.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002124-1800x1198.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002124-960x640.jpg 960w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002124-841x560.jpg 841w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002124-600x399.jpg 600w" sizes="(max-width: 930px) 100vw, 930px" /></a><figcaption id="caption-attachment-21518" class="wp-caption-text">Schattenspiel, Bildausschnitt aus L-DNG (ca.5,3 MP). Gute Details und geringes Rauschen bei einem Level von ca. ISO 2000. Keine KI Rauschunterdrückung nötig.</figcaption></figure>
<p>Diese Erkenntnis hatte ich schon bei der Leica M11 (und auch beim Mathphotographer findet sich in Bezug auf die M11 dieselbe Argumentation). Um mich zu überzeugen, dass das auch bei der Leica Q3 noch gilt, machte ich eine eigene Versuchsreihe.</p>
<p>Also mal wieder die Color-Checker- und WhiBal-Karte vor das alte Radio getan und die Q3 auf&#8217;s Stativ davor. Da es um High-ISO ging, begann ich gleich bei ISO 6300 und machte jeweils eine Aufnahme bei L-,M- und S-DNG. Ich arbeitete mich so bis ISO 100.000 hoch.</p>
<p>Die DNG&#8217;s importierte ich in Lightroom und veränderte nichts in den Entwicklungseinstellungen, &#8222;nullte&#8220; aber die Slider für Schärfen, Luminanz- und Farbrauschen. Weissabgleich hatte ich mit der Graukarte gemacht, in allen Bildern identisch. Es ist überflüssig, die ganze Reihe zu zeigen. Ich nehme hier die Bilder mit 50.000 ISO, da rauscht es &#8222;endlich&#8220; ordentlich und man kann die Effekte bei den unterschiedlichen Auflösungen gut studieren. Dass die &#8222;Invarianz&#8220; des Sensors vermutlich bei 25.000 ISO so ziemlich aufhört, spielt für diese Sache keine Rolle (wohl aber, wenn man z.B. ein ISO 20.000-DNG plötzlich 2-3 EV hochziehen will. Nämlich interessanterweise bei M- oder S-DNG. Kommt später was dazu).</p>
<p>Hier ist der Versuchsaufbau &#8222;in toto&#8220;:</p>

<a href='https://www.messsucherwelt.com/l1000031-2/'><img decoding="async" width="930" height="619" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1000031-1024x682.jpg" class="attachment-large size-large" alt="" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1000031-1024x682.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1000031-300x200.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1000031-768x511.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1000031-1536x1022.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1000031-2048x1363.jpg 2048w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1000031-2000x1331.jpg 2000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1000031-1000x666.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1000031-1800x1198.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1000031-960x640.jpg 960w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1000031-841x560.jpg 841w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1000031-600x399.jpg 600w" sizes="(max-width: 930px) 100vw, 930px" /></a>
<a href='https://www.messsucherwelt.com/l1000031-verbessert-rr-2/'><img loading="lazy" decoding="async" width="930" height="619" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1000031-Verbessert-RR-2-1024x682.jpg" class="attachment-large size-large" alt="" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1000031-Verbessert-RR-2-1024x682.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1000031-Verbessert-RR-2-300x200.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1000031-Verbessert-RR-2-768x511.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1000031-Verbessert-RR-2-1536x1022.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1000031-Verbessert-RR-2-2048x1363.jpg 2048w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1000031-Verbessert-RR-2-2000x1331.jpg 2000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1000031-Verbessert-RR-2-1000x666.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1000031-Verbessert-RR-2-1800x1198.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1000031-Verbessert-RR-2-960x640.jpg 960w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1000031-Verbessert-RR-2-841x560.jpg 841w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1000031-Verbessert-RR-2-600x399.jpg 600w" sizes="(max-width: 930px) 100vw, 930px" /></a>

<p>Hier 200% Vergrößerungen Von L-DNG und M-DNG im Vergleich:</p>

<a href='https://www.messsucherwelt.com/50k-lvsm_org-size/'><img loading="lazy" decoding="async" width="930" height="595" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50K-LvsM_org.-size-1024x655.jpg" class="attachment-large size-large" alt="" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50K-LvsM_org.-size-1024x655.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50K-LvsM_org.-size-300x192.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50K-LvsM_org.-size-768x491.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50K-LvsM_org.-size-1536x982.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50K-LvsM_org.-size-2048x1310.jpg 2048w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50K-LvsM_org.-size-2000x1279.jpg 2000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50K-LvsM_org.-size-1000x639.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50K-LvsM_org.-size-1800x1151.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50K-LvsM_org.-size-876x560.jpg 876w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50K-LvsM_org.-size-600x384.jpg 600w" sizes="(max-width: 930px) 100vw, 930px" /></a>
<a href='https://www.messsucherwelt.com/50k-lvsm_scaled/'><img loading="lazy" decoding="async" width="930" height="594" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50K-LvsM_scaled-1024x654.jpg" class="attachment-large size-large" alt="" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50K-LvsM_scaled-1024x654.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50K-LvsM_scaled-300x192.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50K-LvsM_scaled-768x491.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50K-LvsM_scaled-1536x982.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50K-LvsM_scaled-2048x1309.jpg 2048w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50K-LvsM_scaled-2000x1278.jpg 2000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50K-LvsM_scaled-1000x639.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50K-LvsM_scaled-1800x1150.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50K-LvsM_scaled-876x560.jpg 876w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50K-LvsM_scaled-600x383.jpg 600w" sizes="(max-width: 930px) 100vw, 930px" /></a>

<p>Der Unterschied in der Schärfe ist sofort evident. Das L-DNG ist &#8222;tacksharp&#8220;, das M-DNG &#8222;soft&#8220;. Das L-DNG rauscht in der Tat ein wenig mehr, aber der Unterschied wird schon bei dem 36MP-Bild geringer. Beim Vergleich von L-DNG mit S-DNG ergeben sich die gleichen Erkenntnisse, trotzdem hier der Vollständigkeit halber:</p>

<a href='https://www.messsucherwelt.com/50k-lvss_org-size/'><img loading="lazy" decoding="async" width="930" height="595" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50k-LvsS_org.-size-1024x655.jpg" class="attachment-large size-large" alt="" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50k-LvsS_org.-size-1024x655.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50k-LvsS_org.-size-300x192.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50k-LvsS_org.-size-768x491.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50k-LvsS_org.-size-1536x982.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50k-LvsS_org.-size-2048x1310.jpg 2048w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50k-LvsS_org.-size-2000x1279.jpg 2000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50k-LvsS_org.-size-1000x639.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50k-LvsS_org.-size-1800x1151.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50k-LvsS_org.-size-876x560.jpg 876w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50k-LvsS_org.-size-600x384.jpg 600w" sizes="(max-width: 930px) 100vw, 930px" /></a>
<a href='https://www.messsucherwelt.com/50k-lvss_scaled/'><img loading="lazy" decoding="async" width="930" height="593" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50K-LvsS_scaled-1024x653.jpg" class="attachment-large size-large" alt="" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50K-LvsS_scaled-1024x653.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50K-LvsS_scaled-300x191.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50K-LvsS_scaled-768x490.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50K-LvsS_scaled-1536x980.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50K-LvsS_scaled-2048x1306.jpg 2048w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50K-LvsS_scaled-2000x1276.jpg 2000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50K-LvsS_scaled-1000x638.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50K-LvsS_scaled-1800x1148.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50K-LvsS_scaled-878x560.jpg 878w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50K-LvsS_scaled-600x383.jpg 600w" sizes="(max-width: 930px) 100vw, 930px" /></a>

<p>Und hier als Beispiel, wie es aussieht, wenn man über die ISO 50.000 DNG&#8217;s die KI-Entrauschung (mit niedrigem Level von 35) laufen lässt:</p>

<a href='https://www.messsucherwelt.com/50k-lvsm_org-size_denoise/'><img loading="lazy" decoding="async" width="930" height="596" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50K-LvsM_org.size_denoise-1024x656.jpg" class="attachment-large size-large" alt="" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50K-LvsM_org.size_denoise-1024x656.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50K-LvsM_org.size_denoise-300x192.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50K-LvsM_org.size_denoise-768x492.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50K-LvsM_org.size_denoise-1536x985.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50K-LvsM_org.size_denoise-2048x1313.jpg 2048w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50K-LvsM_org.size_denoise-2000x1282.jpg 2000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50K-LvsM_org.size_denoise-1000x641.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50K-LvsM_org.size_denoise-1800x1154.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50K-LvsM_org.size_denoise-874x560.jpg 874w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50K-LvsM_org.size_denoise-600x385.jpg 600w" sizes="(max-width: 930px) 100vw, 930px" /></a>
<a href='https://www.messsucherwelt.com/50k-lvsm_scaled_denoise/'><img loading="lazy" decoding="async" width="930" height="594" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50K-LvsM_scaled_denoise-1024x654.jpg" class="attachment-large size-large" alt="" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50K-LvsM_scaled_denoise-1024x654.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50K-LvsM_scaled_denoise-300x191.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50K-LvsM_scaled_denoise-768x490.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50K-LvsM_scaled_denoise-1536x980.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50K-LvsM_scaled_denoise-2048x1307.jpg 2048w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50K-LvsM_scaled_denoise-2000x1277.jpg 2000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50K-LvsM_scaled_denoise-1000x638.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50K-LvsM_scaled_denoise-1800x1149.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50K-LvsM_scaled_denoise-877x560.jpg 877w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/50K-LvsM_scaled_denoise-600x383.jpg 600w" sizes="(max-width: 930px) 100vw, 930px" /></a>

<p>Unterschiede beim &#8222;Restrauschen&#8220; sind meiner Meinung nach vernachlässigbar, stattdessen bleibt nicht nur die deutlich bessere Auflösung der L-DNG&#8217;s (auch verkleinert), auch die Farben sind &#8222;frischer&#8220; (gesättigter) als die der kleineren DNG&#8217;s. Und nebenbei: Der Schärfe-Unterschied zwischen L- und M- oder S-DNG&#8217;s ist natürlich nicht auf den High-ISO Bereich beschränkt. Der ist auch bei ISO 100 (oder 50) zu sehen.</p>
<p>Diese Beobachtungen ziehen sich durch die gesamte ISO-Reihe, die ich gemacht habe. Aber bei ISO 100.000 kommt noch eine Besonderheit dazu: Die kleineren DNG&#8217;s bekommen einen grünen Farbstich, der bei L-DNG nicht auftritt. Da in den Bildern die Graukarte ist, zeigte sich zudem, dass der Weissabgleich mit Pipette in LR bei dem L-DNG korrekte Werte ergab, aber nicht bei M- und S-DNG&#8217;s.</p>

<a href='https://www.messsucherwelt.com/l1000034/'><img loading="lazy" decoding="async" width="300" height="200" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1000034-300x200.jpg" class="attachment-medium size-medium" alt="" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1000034-300x200.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1000034-1024x682.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1000034-768x511.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1000034-1536x1022.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1000034-2048x1363.jpg 2048w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1000034-2000x1331.jpg 2000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1000034-1000x666.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1000034-1800x1198.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1000034-960x640.jpg 960w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1000034-841x560.jpg 841w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1000034-600x399.jpg 600w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a>
<a href='https://www.messsucherwelt.com/l1000035-2/'><img loading="lazy" decoding="async" width="300" height="200" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1000035-300x200.jpg" class="attachment-medium size-medium" alt="" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1000035-300x200.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1000035-1024x682.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1000035-768x511.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1000035-1536x1022.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1000035-2048x1363.jpg 2048w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1000035-2000x1331.jpg 2000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1000035-1000x666.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1000035-1800x1198.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1000035-960x640.jpg 960w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1000035-841x560.jpg 841w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1000035-600x399.jpg 600w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a>
<a href='https://www.messsucherwelt.com/l1000036/'><img loading="lazy" decoding="async" width="300" height="200" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1000036-300x200.jpg" class="attachment-medium size-medium" alt="" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1000036-300x200.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1000036-1024x681.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1000036-768x511.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1000036-1536x1022.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1000036-2048x1362.jpg 2048w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1000036-2000x1330.jpg 2000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1000036-1000x665.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1000036-1800x1197.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1000036-960x640.jpg 960w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1000036-842x560.jpg 842w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1000036-600x399.jpg 600w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a>

<p>Dieser Farbstich ist nicht nur ein Gimmick, der bei meiner Versuchsreihe auftrat. Ich habe das auch unter realen Low-Light-Bedingungen festgestellt und zwar bei Dateien, die bei ISO 20.000 mit -2EV aufgenommen wurden und im Postprocessing entsprechend hochgezogen wurden, man also bei 80.000 landet. L-DNG (relativ) farbstabil, M- und S-DNG&#8217;s mit Grünstich.</p>

<a href='https://www.messsucherwelt.com/l1002111/'><img loading="lazy" decoding="async" width="930" height="619" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002111-1024x682.jpg" class="attachment-large size-large" alt="" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002111-1024x682.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002111-300x200.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002111-768x511.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002111-1536x1022.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002111-2048x1363.jpg 2048w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002111-2000x1331.jpg 2000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002111-1000x666.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002111-1800x1198.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002111-960x640.jpg 960w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002111-841x560.jpg 841w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002111-600x399.jpg 600w" sizes="(max-width: 930px) 100vw, 930px" /></a>
<a href='https://www.messsucherwelt.com/l1002112/'><img loading="lazy" decoding="async" width="930" height="619" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002112-1024x682.jpg" class="attachment-large size-large" alt="" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002112-1024x682.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002112-300x200.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002112-768x511.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002112-1536x1022.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002112-2048x1363.jpg 2048w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002112-2000x1331.jpg 2000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002112-1000x666.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002112-1800x1198.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002112-960x640.jpg 960w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002112-841x560.jpg 841w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002112-600x399.jpg 600w" sizes="(max-width: 930px) 100vw, 930px" /></a>

<p>Wobei ich hinzufügen muss, dass diese obigen Bilder mit Absicht bei Blende 8 gemacht wurden, um an diese ISO-Zahl überhaupt heranzukommen. Bei offener Blende und denselben Lichtbedingungen braucht man nur etwas so um ISO 640 um bei gleicher Belichtungszeit besseres zu erreichen, denn dann kann man mehrere EV hochziehen und/oder mehr aus den Schatten holen, weil man sich noch im unteren Teil des invarianten Bereichs befindet. Blende 2.0 bis  4.0 wäre auch noch kein Beinbruch.</p>
<p>Hier noch ein Bild-Vergleich von L- und M- DNG aus der &#8222;realen Welt&#8220;, aufgenommen mit ISO 10.000 (bei f/8, ebenso mit Absicht die Blende zugemacht) und in LR 1 EV hochgezogen:</p>

<a href='https://www.messsucherwelt.com/l1002013-verbessert-rr/'><img loading="lazy" decoding="async" width="930" height="619" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002013-Verbessert-RR-1024x682.jpg" class="attachment-large size-large" alt="" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002013-Verbessert-RR-1024x682.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002013-Verbessert-RR-300x200.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002013-Verbessert-RR-768x511.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002013-Verbessert-RR-1536x1022.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002013-Verbessert-RR-2048x1363.jpg 2048w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002013-Verbessert-RR-2000x1331.jpg 2000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002013-Verbessert-RR-1000x666.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002013-Verbessert-RR-1800x1198.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002013-Verbessert-RR-960x640.jpg 960w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002013-Verbessert-RR-841x560.jpg 841w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002013-Verbessert-RR-600x399.jpg 600w" sizes="(max-width: 930px) 100vw, 930px" /></a>
<a href='https://www.messsucherwelt.com/iso10k-lvsm/'><img loading="lazy" decoding="async" width="930" height="595" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/ISO10K-LvsM-1024x655.jpg" class="attachment-large size-large" alt="" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/ISO10K-LvsM-1024x655.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/ISO10K-LvsM-300x192.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/ISO10K-LvsM-768x491.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/ISO10K-LvsM-1536x982.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/ISO10K-LvsM-2048x1310.jpg 2048w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/ISO10K-LvsM-2000x1279.jpg 2000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/ISO10K-LvsM-1000x639.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/ISO10K-LvsM-1800x1151.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/ISO10K-LvsM-876x560.jpg 876w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/ISO10K-LvsM-600x384.jpg 600w" sizes="(max-width: 930px) 100vw, 930px" /></a>

<p>Was nützt mir ein besseres Signal/Rauschen-Verhältnis bei M- und S-DNG&#8217;s, wenn die wahrgenommene Bildqualität deutlich schlechter ist? Das bisschen mehr Rauschen bei L-DNG&#8217;s fällt gegenüber dem Verlust der Auflösung bei den M- und S-DNG&#8217;s nicht ins Gewicht. Nimmt man dazu die neuen Möglichkeiten der Entrauschung, gibt es für mich nur die Konsequenz, L-DNG&#8217;s bevorzugt zu benutzen. Nicht zu vergessen die erweiterten Crop-Möglichkeiten der großen DNG&#8217;s.</p>
<p>Die Lichtbedingungen bei dem folgende Bild machten (bei Mehrfeldmessung) eine Belichtungskorrektur von -3EV notwendig. Eine Spot-Belichtungsmessung wäre da angebracht, aber sei&#8217;s drum: Das DNG wurde in LR um 3,6 EV angehoben, dadurch liegt der ISO Level bei 5000. Das komplette Bild ist auch ohne KI-Entrauschung voll ok, und die 60MP-Datei erlaubt deutliches croppen. Mit KI-Entrauschung bekommt man ein sehr sauberes 10MP Bild.</p>

<a href='https://www.messsucherwelt.com/leica-q3-high-iso-was-zu-bedenken-waere/l1001997-4/'><img loading="lazy" decoding="async" width="930" height="619" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1001997-1-1024x682.jpg" class="attachment-large size-large" alt="" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1001997-1-1024x682.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1001997-1-300x200.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1001997-1-768x511.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1001997-1-1536x1022.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1001997-1-2048x1363.jpg 2048w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1001997-1-2000x1331.jpg 2000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1001997-1-1000x666.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1001997-1-1800x1198.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1001997-1-960x640.jpg 960w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1001997-1-841x560.jpg 841w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1001997-1-600x399.jpg 600w" sizes="(max-width: 930px) 100vw, 930px" /></a>
<a href='https://www.messsucherwelt.com/leica-q3-high-iso-was-zu-bedenken-waere/l1001997-verbessert-rr-2/'><img loading="lazy" decoding="async" width="930" height="619" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1001997-Verbessert-RR-2-1024x682.jpg" class="attachment-large size-large" alt="" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1001997-Verbessert-RR-2-1024x682.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1001997-Verbessert-RR-2-300x200.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1001997-Verbessert-RR-2-768x511.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1001997-Verbessert-RR-2-1536x1022.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1001997-Verbessert-RR-2-2048x1363.jpg 2048w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1001997-Verbessert-RR-2-2000x1331.jpg 2000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1001997-Verbessert-RR-2-1000x666.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1001997-Verbessert-RR-2-1800x1198.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1001997-Verbessert-RR-2-960x640.jpg 960w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1001997-Verbessert-RR-2-841x560.jpg 841w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1001997-Verbessert-RR-2-600x399.jpg 600w" sizes="(max-width: 930px) 100vw, 930px" /></a>

<figure id="attachment_21536" aria-describedby="caption-attachment-21536" style="width: 300px" class="wp-caption alignleft"><a href="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1001151-Verbessert-RR-2-1.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" class="wp-image-21536 size-medium" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1001151-Verbessert-RR-2-1-300x200.jpg" alt="Leica Q3" width="300" height="200" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1001151-Verbessert-RR-2-1-300x200.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1001151-Verbessert-RR-2-1-1024x682.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1001151-Verbessert-RR-2-1-768x511.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1001151-Verbessert-RR-2-1-1536x1022.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1001151-Verbessert-RR-2-1-2048x1363.jpg 2048w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1001151-Verbessert-RR-2-1-2000x1331.jpg 2000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1001151-Verbessert-RR-2-1-1000x666.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1001151-Verbessert-RR-2-1-1800x1198.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1001151-Verbessert-RR-2-1-960x640.jpg 960w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1001151-Verbessert-RR-2-1-841x560.jpg 841w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1001151-Verbessert-RR-2-1-600x399.jpg 600w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a><figcaption id="caption-attachment-21536" class="wp-caption-text">Abends im Hotel in Tirol. Leica Q3 bei f/1.7 1/50s ISO 8000, L-DNG mit KI-Entrauschung bei 35</figcaption></figure>
<p>Insgesamt bleibt zu konstatieren, dass die Low-Light Fähigkeiten des Sensors der M11 und Q3 beeindruckend sind. Tatsächlich sind 50.000 oder 100.000 ISO Dateien für manche Zwecke noch gebrauchsfähig, obwohl ich &#8222;im täglichen Leben&#8220; auch bei super-schummrigen Verhältnissen, lichtstarke Optik vorausgesetzt, kaum über 25.000 komme. Die Leica Q3 übertrifft die M11 bei miesem Licht insofern, dass sie den Benefit der Bildstabilisierung hat und, naja (wer&#8217;s braucht), bis 100.000 ISO kommt.</p>
<h3>Dies und das</h3>
<p>In diesem Artikel ging es um die Besonderheiten der Leica Q3 bei höheren ISO-Werten, aber seit meinem &#8222;<a href="https://www.messsucherwelt.com/leica-q3-hands-on/" target="_blank" rel="noopener">Hands on</a>&#8220; hatte ich die Kamera sehr viel in Gebrauch und habe auch hier und da über meinen persönlichen Tellerrand geguckt. Sprich, ich nutzte z.B. Fokussiermethoden wie Personen (Augen-) Erkennung für Porträts,  sogar Tiererkennung. Letzteres funktioniert nicht nur bei Hunden und Katzen, sondern auch bei Pferden, und die habe ich öfter vor der Linse. Es war z.B. kein Problem, ein auf dem Zirkel auf mich zu galoppierendes Pferd mit kontinuierlichem Fokus (AFc) bei Tiererkennung und Serienbild 4 B/s (bei schnelleren Serienbildeinstellungen gibt&#8217;s keinen Autofokus mehr) Bild für Bild scharf festzunageln. Sowas war bisher bei keiner Q drin.</p>
<p><a href="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/IMG_2A5C5F557AEE-1.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" class="alignright wp-image-21580 size-medium" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/IMG_2A5C5F557AEE-1-300x300.jpg" alt="Leica Q3" width="300" height="300" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/IMG_2A5C5F557AEE-1-300x300.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/IMG_2A5C5F557AEE-1-1024x1024.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/IMG_2A5C5F557AEE-1-150x150.jpg 150w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/IMG_2A5C5F557AEE-1-768x768.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/IMG_2A5C5F557AEE-1-1536x1536.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/IMG_2A5C5F557AEE-1-2048x2048.jpg 2048w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/IMG_2A5C5F557AEE-1-2000x2000.jpg 2000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/IMG_2A5C5F557AEE-1-1000x1000.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/IMG_2A5C5F557AEE-1-280x280.jpg 280w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/IMG_2A5C5F557AEE-1-1800x1800.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/IMG_2A5C5F557AEE-1-560x560.jpg 560w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/IMG_2A5C5F557AEE-1-600x600.jpg 600w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/IMG_2A5C5F557AEE-1-800x800.jpg 800w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a>Ebenso habe ich (völlig &#8222;out of character&#8220; für mich) in die Videofunktionen geschnuppert und war beeindruckt von der Bildqualität. Wenn es möglich werden sollte, ein externes Mikro anzuschliessen, kommt die Kamera für ernsthafte Videographer in Betracht. Über dieses Thema werde ich keine Beiträge schreiben, aber über fotografische Möglichkeiten der Leica Q3 wird sicher im Lauf der Monate noch mehr kommen.</p>
<p>Gerade kam das Update 1.2.0, dass offenbar vor allem nötig war, weil manche Q3-Exemplare komplett einfroren. Aber wann wäre das seit der M240 nicht immer so bei neuen Modellen gewesen? Man seufzt ergeben, nimmt die Batterie heraus, setzt sie wieder ein und denkt sich seinen Teil. Ist bei meiner Q3 jedenfalls nie passiert. Aber die Firmware habe ich das erste Mal statt über die Speicherkarte mit Hilfe der Leica &#8222;Fotos&#8220; App installiert und das ging sehr glatt über die Bühne.</p>
<p>Ich habe die Leica Q3 in der Freizeit meist dabei. Und manchmal lohnt es sich, sowas auf Verdacht mitzunehmen. Wie neulich, als wir abends auf der Terrasse des Burgrestaurants saßen und ein kräftiger Gewitterschauer niederging. Unter den großen Schirmen war genug Schutz, so dass wir das &#8222;aussitzen&#8220; konnten. Zuletzt kam hinter der Gewitterwolke die Sonne durch und im Wesertal zeigte sich ein Regenbogen. Ich sprang auf und schnappte die Q3, um zur Burgmauer zu eilen. Meine Frau fragte mich verblüfft, ob ich ernsthaft in den strömenden Regen gehen wollte (der war noch gut im Gang, und ich hatte keine Regenjacke). &#8222;Selbstverständlich!&#8220;, antwortete ich knapp und raste davon. Das kam dabei heraus:</p>
<figure id="attachment_21517" aria-describedby="caption-attachment-21517" style="width: 930px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002071-Pano.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" class="wp-image-21517 size-large" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002071-Pano-1024x482.jpg" alt="Leica Q3" width="930" height="438" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002071-Pano-1024x482.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002071-Pano-300x141.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002071-Pano-768x362.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002071-Pano-1536x723.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002071-Pano-2048x964.jpg 2048w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002071-Pano-2000x941.jpg 2000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002071-Pano-1000x471.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002071-Pano-1800x847.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002071-Pano-1190x560.jpg 1190w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/08/L1002071-Pano-600x282.jpg 600w" sizes="(max-width: 930px) 100vw, 930px" /></a><figcaption id="caption-attachment-21517" class="wp-caption-text">Regenbogen im Wesertal. Leica Q3 bei f/4.0 1/1000s ISO 100, Pano aus zwei L-DNG&#8217;S. Die Originaldatei ist so hoch aufgelöst, dass man die einzelnen Regentropfen sehen kann.</figcaption></figure>
<p>Der Beitrag <a href="https://www.messsucherwelt.com/leica-q3-high-iso-was-zu-bedenken-waere/">Leica Q3: High ISO &#8211; Was zu bedenken wäre</a> erschien zuerst auf <a href="https://www.messsucherwelt.com">Messsucherwelt</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://www.messsucherwelt.com/leica-q3-high-iso-was-zu-bedenken-waere/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>6</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Leica M11 &#8211; ein Jahr in hoher Auflösung</title>
		<link>https://www.messsucherwelt.com/leica-m11-ein-jahr-in-hoher-aufloesung/?utm_source=rss&#038;utm_medium=rss&#038;utm_campaign=leica-m11-ein-jahr-in-hoher-aufloesung</link>
					<comments>https://www.messsucherwelt.com/leica-m11-ein-jahr-in-hoher-aufloesung/#comments</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Claus Sassenberg]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 07 Jan 2023 11:00:22 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Ausrüstung und Technik]]></category>
		<category><![CDATA[High ISO]]></category>
		<category><![CDATA[Low Light]]></category>
		<category><![CDATA[Auflösung]]></category>
		<category><![CDATA[28mm Summicron]]></category>
		<category><![CDATA[Triple Resolution]]></category>
		<category><![CDATA[90mm Macro Elmar]]></category>
		<category><![CDATA[Elektronischer Verschluss]]></category>
		<category><![CDATA[Elmarit 28mm]]></category>
		<category><![CDATA[Leica M11]]></category>
		<category><![CDATA[35mm Ultron asph.]]></category>
		<category><![CDATA[35mm Summilux]]></category>
		<category><![CDATA[Contax G45]]></category>
		<category><![CDATA[Leica 35mm Apo-Summicron]]></category>
		<category><![CDATA[Verschluss]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.messsucherwelt.com/?p=19322</guid>

					<description><![CDATA[<p>Ein Jahr Leica M11. Im Alltag, bei Radtouren, Wanderungen, Festen, Events, Familienfeiern und im Urlaub. Bei jedem Wetter, sei es auch Schneesturm und Eiseskälte, Regen oder Hitze. Bei allen möglichen (oder unmöglichen) Belichtungssituationen. Ein adäquater Zeitraum, Bilanz zu ziehen . Spoiler alert: Sie ist die beste und vielseitigste digitale M, [&#8230;]</p>
<p>Der Beitrag <a href="https://www.messsucherwelt.com/leica-m11-ein-jahr-in-hoher-aufloesung/">Leica M11 &#8211; ein Jahr in hoher Auflösung</a> erschien zuerst auf <a href="https://www.messsucherwelt.com">Messsucherwelt</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Ein Jahr Leica M11. Im Alltag, bei Radtouren, Wanderungen, Festen, Events, Familienfeiern und im Urlaub. Bei jedem Wetter, sei es auch Schneesturm und Eiseskälte, Regen oder Hitze. Bei allen möglichen (oder unmöglichen) Belichtungssituationen. Ein adäquater Zeitraum, Bilanz zu ziehen . Spoiler alert: Sie ist die beste und vielseitigste digitale M, die ich je hatte. Nachdem ich das rausgehauen habe&#8230; bin ich ein kritikloser Leica Fan-boy? Definitiv nein, und Beweise dafür finden sich auf der Webseite genug. Aber zunächst&#8230; ein Prolog im Sinne von &#8222;was bisher geschah&#8220;.</p>
<figure id="attachment_25837" aria-describedby="caption-attachment-25837" style="width: 930px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2025/06/L1005342.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" class="wp-image-25837 size-large" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2025/06/L1005342-1024x576.jpg" alt="Leica M11" width="930" height="523" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2025/06/L1005342-1024x576.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2025/06/L1005342-300x169.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2025/06/L1005342-768x432.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2025/06/L1005342-1536x864.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2025/06/L1005342-2048x1152.jpg 2048w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2025/06/L1005342-2000x1125.jpg 2000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2025/06/L1005342-1000x563.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2025/06/L1005342-1800x1013.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2025/06/L1005342-996x560.jpg 996w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2025/06/L1005342-600x338.jpg 600w" sizes="(max-width: 930px) 100vw, 930px" /></a><figcaption id="caption-attachment-25837" class="wp-caption-text">Dolomiten, auf knapp 3000m Höhe. Leica M11 mit 35mm Ultron bei f/4.0 1/1250s ISO 64</figcaption></figure>
<figure id="attachment_19519" aria-describedby="caption-attachment-19519" style="width: 300px" class="wp-caption alignright"><a href="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1003210-3-scaled.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" class="wp-image-19519 size-medium" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1003210-3-300x199.jpg" alt="Leica M11" width="300" height="199" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1003210-3-300x199.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1003210-3-1024x680.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1003210-3-768x510.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1003210-3-1536x1020.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1003210-3-2048x1360.jpg 2048w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1003210-3-2000x1328.jpg 2000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1003210-3-1000x664.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1003210-3-1800x1195.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1003210-3-960x640.jpg 960w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1003210-3-843x560.jpg 843w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1003210-3-600x398.jpg 600w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a><figcaption id="caption-attachment-19519" class="wp-caption-text">Abendlicht am Bonstapel. S/W-Konversion. Ursprünglich hatte ich dieses Bild in Farbe eingestellt. Erst ganz spät fiel mir ein, aus der Leica M11 auch etwas in S/W zu zeigen (weil ich sonst alles in der Hinsicht mit M10-M mache). Leica M11 mit 35mm Ultron bei f/2.0  1/2000  ISO 64</figcaption></figure>
<p>Meine Arbeitsweise mit der Leica M11 hat sich eingespielt und meine Ansichten haben sich in einzelnen Punkten relativiert, selbst gegenüber meinem <a href="https://www.messsucherwelt.com/leica-m11-das-erste-halbe-jahr-im-wahren-leben/" target="_blank" rel="noopener">Bericht vom Mai</a> letzten Jahres, als ich die Kamera schon einige Monate hatte. Um gegen zu checken, ob ich mit rosaroter Brille katastrophale Unzulänglichkeiten übersehe, durchforstete ich zig Seiten Google-Suche über &#8222;Leica M11 Erfahrungsbericht&#8220;, &#8222;Leica M11 im Gebrauch&#8220;, resp. &#8222;using a Leica M11&#8220; oder &#8222;Leica M11 Review&#8220; und veranstaltete dasselbe mit einem binge-watching von Youtube-Videos.</p>
<p>Die intellektuelle Bandbreite der Inhalte erstreckte sich vom geistigen Niveau eines Axolotls (sorry an alle Axolotl) bis zu dem eines Stephen Hawking, leider mit deutlicher Mehrheit zum Axolotl (wer hat euch diesen bescheuerten Namen gegeben?). Spiegelt so gesehen die normale Realität des Internet.</p>
<h3>Ein Review von Reviews</h3>
<p>Zu 95% handelte es sich um Berichte, die um die Zeit der Vorstellung der Leica M11 entstanden waren mit einigen Nachzüglern im Lauf des Jahres. Die Art der Berichterstattung kann man ganz klar in zwei Kategorien unterteilen: Innerhalb, oder ausserhalb des, nennen wir es mal &#8222;Leica Gefüges&#8220;.</p>
<figure id="attachment_19393" aria-describedby="caption-attachment-19393" style="width: 300px" class="wp-caption alignleft"><a href="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006888-scaled.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" class="wp-image-19393 size-medium" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006888-300x199.jpg" alt="Leica M11" width="300" height="199" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006888-300x199.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006888-1024x680.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006888-768x510.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006888-1536x1021.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006888-2048x1361.jpg 2048w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006888-2000x1329.jpg 2000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006888-1000x665.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006888-1800x1196.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006888-960x640.jpg 960w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006888-843x560.jpg 843w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006888-600x399.jpg 600w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a><figcaption id="caption-attachment-19393" class="wp-caption-text">Feuershow. Viele Reviewer behaupten, mit einer Leica-M könne man nur Standfotos machen. Leica M11 mit 35mm Apo-Summicron bei f/2.0 1/125 ISO 3200</figcaption></figure>
<p>Die Welt ausserhalb der Messsucherfotografie reagiert darauf im allgemeinen mit einer Mischung aus Érstaunen (dass es das noch gibt), Unverständnis (wer braucht sowas noch?) und (teilweise) Spott. Wir Messsucherfreunde sind sowas wie die Amish People der fotografischen Welt, nur dass wir statt der Pferdekutschen diese ulkigen Kameras benutzen.</p>
<p>Die Redakteure der (Mainstream) Fotozeitschriften und Online-Magazine bereiten ihre Leserschaft meist in einer warnenden Einleitung auf den Sonderstatus der Kamera vor. Dann folgt eine kurze Abhandlung über die nicht vorhandenen Features und durchaus Lob über die unbestreitbare Bildqualität. Vergleiche von Äpfeln mit Birnen sind nicht ausgeschlossen. Im Resümee kackt die Kamera überall ab (pardon my french), weil sie halt manuell fokussiert wird. Keiner der Reviewer kann sich vorstellen, dass man mit der pseudo-antiken Kiste was anderes als Standbilder machen kann.</p>
<p>In einem Artikel wurde dargelegt, dass der elektronische Verschluss unter Umständen zu schweren Bildfehlern führen könne. Als ob Leica &#8222;rolling shutter&#8220; erfunden hätte. Oder: 64GB Speicherplatz in der Kamera seien zwar nett, aber zu klein. Aber welche Kameras haben das überhaupt? Einige kamen sogar zu dem Schluss, der Akku sei zu schwach dimensioniert. Da blieb mir schlicht die Spucke weg. Dann begegnen einem so Argumente wie (ich zitiere): &#8222;Im Vergleich zur Konkurrenz wirkt die Kamera hingegen etwas aus der Zeit gefallen&#8220;. Big Surprise!</p>
<h3>Ein Disclaimer</h3>
<figure id="attachment_19480" aria-describedby="caption-attachment-19480" style="width: 300px" class="wp-caption alignright"><a href="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1004989-scaled-e1672917160614.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" class="wp-image-19480 size-medium" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1004989-scaled-e1672917160614-300x224.jpg" alt="Leica M11" width="300" height="224" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1004989-scaled-e1672917160614-300x224.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1004989-scaled-e1672917160614-1024x766.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1004989-scaled-e1672917160614-768x574.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1004989-scaled-e1672917160614-1536x1148.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1004989-scaled-e1672917160614-1000x748.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1004989-scaled-e1672917160614-1800x1346.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1004989-scaled-e1672917160614-749x560.jpg 749w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1004989-scaled-e1672917160614-600x449.jpg 600w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1004989-scaled-e1672917160614.jpg 1926w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a><figcaption id="caption-attachment-19480" class="wp-caption-text">&#8222;Die Kamera wirkt etwas aus der Zeit gefallen&#8220;, hiess es in einem Review</figcaption></figure>
<p>Davon abgesehen, dass das (mit den Standbildern) nicht stimmt, ist ganz klar, dass eine Leica M (egal, welche) nichts ist, was man generell empfehlen kann. Sowohl wegen der Limitationen des Systems als auch wegen des abartigen Preis-Leistungsverhältnisses. Nur Nerds (wie mir, und sicher einem großen Teil der Leserschaft) ist es das (gerade so, und zähneknirschend) wert, aus Gründen, die ich z.B. auf der Seite &#8222;<a href="https://www.messsucherwelt.com/warum-leica/" target="_blank" rel="noopener">Warum Leica M-System</a>&#8220; zusammengefasst habe. Immer mal wieder verirren sich Leute auf die Webseite, die mir dann erklären (meist in wenig netten Worten) was für ein Trottel ich bin, mich für eine Kamera, die nichts taugt, &#8222;über den Tisch ziehen zu lassen&#8220; und dann noch zu behaupten, ich hätte die beste Kamera. Und spätestens der letzte Halbsatz disqualifiziert das zum &#8222;Troll-Kommentar&#8220;, denn wo stünde auf dieser Webseite jemals, eine Leica sei die beste Kamera? Das leitet auch direkt über in die Fraktion von Leuten, deren Markenbewusstsein bei Kameras so ausgeprägt ist wie bei Hooligans der Hang zu einem Fussballclub und die auch genauso tolerant und duldsam sind. Aber das Prinzip &#8222;einfache Antworten für komplexe Sachverhalte&#8220; ist ja in jeder Hinsicht auf der Welt en vogue. Schublade auf, Schublade zu. Siehe nächster Absatz.</p>
<figure id="attachment_19403" aria-describedby="caption-attachment-19403" style="width: 930px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1007244-scaled.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" class="wp-image-19403 size-large" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1007244-1024x680.jpg" alt="Leica M11" width="930" height="618" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1007244-1024x680.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1007244-300x199.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1007244-768x510.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1007244-1536x1020.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1007244-2048x1360.jpg 2048w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1007244-2000x1328.jpg 2000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1007244-1000x664.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1007244-1800x1195.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1007244-843x560.jpg 843w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1007244-600x398.jpg 600w" sizes="(max-width: 930px) 100vw, 930px" /></a><figcaption id="caption-attachment-19403" class="wp-caption-text">Orchesterprobe. Leica M11 mit 35mm Apo-Summicron bei f/2.0 1/125 ISO 1600</figcaption></figure>
<p>Ein Artikel liess mich erschüttert zurück, weil mir ganz klar gesagt wurde, dass nur angeberische Snobs diese Kamera erwerben, um sich damit wichtig zu tun. Im übrigen würde man sich, wenn man sie denn hätte, gar nicht trauen, damit auf die Strasse zu gehen (Dude, what is wrong with you?).</p>
<p>Das führt in psychosoziale Abgründe, in denen ich mich jetzt lieber nicht verliere. Ich kann nur sagen, dass der Formfaktor einer M-Leica von &#8222;normalen&#8220; Menschen als durchaus angenehm bis liebenswert empfunden wird. Als ich die M11 ganz neu hatte und in Bielefeld Probefotos machte, stubste mich eine junge Frau im vorübergehen kurz an und sagte: &#8222;Ich finde es toll, dass sie noch mit so einer alten Kamera fotografieren!&#8220; Da freut man sich doch, oder?</p>
<h3>Freundlichere Küsten</h3>
<figure id="attachment_19348" aria-describedby="caption-attachment-19348" style="width: 300px" class="wp-caption alignright"><a href="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1003042-scaled.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" class="wp-image-19348 size-medium" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1003042-300x199.jpg" alt="Leica M11" width="300" height="199" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1003042-300x199.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1003042-1024x680.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1003042-768x510.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1003042-1536x1020.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1003042-2048x1360.jpg 2048w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1003042-2000x1328.jpg 2000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1003042-1000x664.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1003042-1800x1195.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1003042-960x640.jpg 960w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1003042-843x560.jpg 843w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1003042-600x398.jpg 600w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a><figcaption id="caption-attachment-19348" class="wp-caption-text">Noch ein &#8222;Standbild&#8220;: Meine Nichte beim Ironman in HH. Die Flasche hat sie gerade geworfen. Leica M11 mit 35mm Ultron bei f/5.6 1/3200 ISO 800</figcaption></figure>
<p>Innerhalb des Leica Gefüges werden die Nerven mehr geschont. Der Sinn des M-Systems wird nicht hinterfragt. Man muss den direkten Leica-Fluff auf Firmenwebseite, Leica Camera Blog oder LFI natürlich filtern, aber grundsätzliche Informationen und das, was die Fotografen mit der Kamera so gemacht haben, die Leica ihnen zur Verfügung stellte, sind immer interessant. Die Reviews der Leica Fotografen und Blogger (ausserhalb des unmittelbaren Umfeldes der firmenassoziierten Webseiten) sind in aller Regel wohlwollend und meist informativer für Leute, die grundsätzlich mit dem M-System vertraut sind. Neben Lob über die Neuerungen gibt es auch Kritik (wobei die meisten einräumen, dass es sich um Luxusprobleme handelt). Ein paar erklären rundheraus, dass sie sich die M11 nicht kaufen werden, und das ist ok.</p>
<p>Unterm Strich waren für mich bei der Einführung der Kamera zwei Reviews am wichtigsten: Der von David Farkas und der meines &#8222;all-time favourite Reviewers&#8220; <a href="https://www.slack.co.uk" target="_blank" rel="noopener">Jono Slack</a>, der auch bis heute der einzige <a href="https://www.macfilos.com/2022/01/14/review-the-leica-m11-after-seven-months-of-testing/" target="_blank" rel="noopener">Langzeit-Erfahrungsbericht</a> ist. Sicher, Jono ist Leica verpflichtet, aber seine Berichte sind von echter Aufrichtigkeit geprägt. Über die feineren technischen Aspekte erfährt man alles Notwendige bei <a href="https://www.reidreviews.com" target="_blank" rel="noopener">Sean Reid</a> und das war&#8217;s. Man sollte tunlichst vermeiden, sich Info bei <a href="https://www.messsucherwelt.com/falsche-propheten-update/" target="_blank" rel="noopener">dänischen Scientologen</a> abzuholen. Update, 13.01.23: Zum letzten Link bitte auch <a href="https://leicaphilia.com/deconstructing-the-illusion/" target="_blank" rel="noopener">diesen Artikel</a> lesen!</p>
<figure id="attachment_19342" aria-describedby="caption-attachment-19342" style="width: 930px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1002900-scaled.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" class="wp-image-19342 size-large" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1002900-1024x680.jpg" alt="Leica M11" width="930" height="618" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1002900-1024x680.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1002900-300x199.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1002900-768x510.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1002900-1536x1020.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1002900-2048x1360.jpg 2048w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1002900-2000x1328.jpg 2000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1002900-1000x664.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1002900-1800x1195.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1002900-843x560.jpg 843w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1002900-600x398.jpg 600w" sizes="(max-width: 930px) 100vw, 930px" /></a><figcaption id="caption-attachment-19342" class="wp-caption-text">Leinewebermarkt in Bielefeld. Leica M11 mit 35mm Ultron bei f/2.0 1/750 ISO 800</figcaption></figure>
<p>Seither ist ein Jahr vergangen und es gab 4 Firmware-Updates. Vor allem beim letzten Update 1.6 hat Leica Versprechen eingelöst, die schon beim Release der Kamera gemacht wurden. Die Funktionalität der Kamera hat sich durch die Verbesserungen der Firmware im Laufe des Jahres deutlich erhöht.</p>
<figure id="attachment_19382" aria-describedby="caption-attachment-19382" style="width: 930px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006411-scaled.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" class="wp-image-19382 size-large" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006411-1024x576.jpg" alt="Leica M11" width="930" height="523" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006411-1024x576.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006411-300x169.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006411-768x432.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006411-1536x864.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006411-2048x1152.jpg 2048w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006411-2000x1125.jpg 2000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006411-1000x563.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006411-1800x1013.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006411-995x560.jpg 995w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006411-600x338.jpg 600w" sizes="(max-width: 930px) 100vw, 930px" /></a><figcaption id="caption-attachment-19382" class="wp-caption-text">Tannheimertal. Leica M11 mit 28mm Elmarit bei f/8.0 1/400s ISO 64</figcaption></figure>
<h3>Am Ende des Jahres</h3>
<figure id="attachment_19419" aria-describedby="caption-attachment-19419" style="width: 300px" class="wp-caption alignleft"><a href="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008476-scaled.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" class="wp-image-19419 size-medium" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008476-300x169.jpg" alt="Leica M11" width="300" height="169" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008476-300x169.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008476-1024x576.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008476-768x432.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008476-1536x864.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008476-2048x1152.jpg 2048w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008476-2000x1125.jpg 2000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008476-1000x563.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008476-1800x1013.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008476-995x560.jpg 995w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008476-600x338.jpg 600w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a><figcaption id="caption-attachment-19419" class="wp-caption-text">Mönckebergstrasse. Leica M11 mit 35mm Apo-Summicron bei f/2 1/125s ISO 800</figcaption></figure>
<p>Um die Weihnachtszeit gibt es diverse Anlässe, den Fotoapparat zu zücken. Weihnachten, Geburtstage oder das alljährliche <a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Boßeln" target="_blank" rel="noopener">Boßeln</a> mit befreundeten Familien. Kurz nach Weihnachten war ich zum Theaterbesuch in Hamburg (Thalia, &#8222;Der Geizige&#8220;). Ich kam Nachmittags mit der Bahn an (pünktlich &#8211; obwohl im Postillon stand, dass die Bahn jetzt für ihren Fahrplan eine Glücksspiel-Lizenz beantragen muss) und hatte noch etwas Zeit für einen sogenannten &#8222;Fotowalk&#8220;. Die Hamburger werden natürlich über meine Foto-Motive müde lächeln. Aber ich komme selten dahin und dann auch nicht unbedingt &#8222;bei Beleuchtung&#8220;. Ich startete in der Mönckebergstrasse und wanderte durch die Speicherstadt zur Elbpromenade, von der ich dann flugs zurück musste. Zuwenig Zeit für ausgefallene Motive.</p>
<figure id="attachment_19422" aria-describedby="caption-attachment-19422" style="width: 930px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008497-scaled.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" class="wp-image-19422 size-large" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008497-1024x680.jpg" alt="Leica M11" width="930" height="618" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008497-1024x680.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008497-300x199.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008497-768x510.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008497-1536x1020.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008497-2048x1360.jpg 2048w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008497-2000x1328.jpg 2000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008497-1000x664.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008497-1800x1195.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008497-843x560.jpg 843w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008497-600x398.jpg 600w" sizes="(max-width: 930px) 100vw, 930px" /></a><figcaption id="caption-attachment-19422" class="wp-caption-text">Speicherstadt. Leica M11 mit 35mm Apo-Summicron bei f/2 1/8s ISO 3200</figcaption></figure>
<p>Ich war übrigens mit &#8222;one lens, two cameras&#8220; unterwegs. Die M11 mit Objektiv (logisch, das 35er Apo-Summicron) und der Body der M10-M mit Deckel auf dem Bajonett passen beide in die kleine Pacsafe Tasche, die ich auch für&#8217;s Fahrrad benutze. Bequem und unauffällig zu tragen. Ich wollte gern die Monochrom einsetzen. Um ein Haar hätte ich sie zuhause gelassen, aber sie hat wirklich ein paar schöne Bilder ermöglicht. Die sind im Archiv, vielleicht mache ich über die Kamera auch mal einen Langzeit-Bericht, dann werden die hervorgeholt.</p>
<p>Wobei der Vergleich teils identischer Motive zeigte, dass die M10-M in Punkto Auflösung (wie auch bei Sean Reid zu lesen ist) die Nase, sorry, die „Frontlinse“ (um bei der Kamera-Anatomie zu bleiben) vorn hat. Mehr Details z.B. in den Fenstern der Elphi auf dem Bild unten. Trotz der 60MP Überlegenheit der M11 sind die 40MP der M10-M höher auflösend, weil ohne Bayer-Filter. Was einen da erwartet, wenn mal eine M11-M kommt, sprengt fast das Vorstellungsvermögen. Man fotografiert einen Wald und sieht nach, ob die Ameisen sich in der Nase bohren…</p>
<figure id="attachment_19825" aria-describedby="caption-attachment-19825" style="width: 930px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008523-3-scaled.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" class="wp-image-19825 size-large" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008523-3-1024x576.jpg" alt="Leica M11" width="930" height="523" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008523-3-1024x576.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008523-3-300x169.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008523-3-768x432.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008523-3-1536x864.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008523-3-2048x1152.jpg 2048w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008523-3-2000x1125.jpg 2000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008523-3-1000x563.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008523-3-1800x1013.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008523-3-995x560.jpg 995w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008523-3-600x338.jpg 600w" sizes="(max-width: 930px) 100vw, 930px" /></a><figcaption id="caption-attachment-19825" class="wp-caption-text">Elphi. Leica M11 mit 35mm Apo-Summicron bei f/2 1/8s ISO 400</figcaption></figure>
<p>Es war bald dunkel, aber im Vertrauen auf die Low-Light Fähigkeit beider Kameras hatte ich mir selbst ein Mini-Stativ verkniffen. Allerdings machte ich schamlos von Brückengeländern Gebrauch.</p>
<p>Und während dieses &#8222;Walks&#8220;, als ich so ab und zu zwischen den beiden Kameras &#8222;switchte&#8220;, wurde mir klar, dass ich die M11 nun knapp ein Jahr hatte. Sie war in große Fussstapfen getreten, die M10 hatte mir 5 Jahre treu gedient und mir viele Keeper geliefert. Jetzt, ein Jahr später (und auch schon lange vorher) kann ich wirklich sagen, dass sie ein würdiger Nachfolger ist. Hat man erst mal die Besonderheiten abgespeichert, die sich durch die hohe Auflösung ergeben, ist da ja auch von einem Modell zum anderen nur eine recht flache &#8222;learning curve&#8220;.</p>

<a href='https://www.messsucherwelt.com/l1008505/'><img loading="lazy" decoding="async" width="300" height="199" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008505-300x199.jpg" class="attachment-medium size-medium" alt="" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008505-300x199.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008505-1024x680.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008505-768x510.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008505-1536x1020.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008505-2048x1360.jpg 2048w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008505-2000x1328.jpg 2000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008505-1000x664.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008505-1800x1195.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008505-960x640.jpg 960w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008505-843x560.jpg 843w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008505-600x398.jpg 600w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a>
<a href='https://www.messsucherwelt.com/l1008480/'><img loading="lazy" decoding="async" width="300" height="199" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008480-300x199.jpg" class="attachment-medium size-medium" alt="" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008480-300x199.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008480-1024x680.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008480-768x510.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008480-1536x1020.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008480-2048x1360.jpg 2048w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008480-2000x1328.jpg 2000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008480-1000x664.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008480-1800x1195.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008480-960x640.jpg 960w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008480-843x560.jpg 843w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008480-600x398.jpg 600w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a>
<a href='https://www.messsucherwelt.com/leica-m11-ein-jahr-in-hoher-aufloesung/l1008486-3/'><img loading="lazy" decoding="async" width="300" height="199" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008486-300x199.jpg" class="attachment-medium size-medium" alt="" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008486-300x199.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008486-1024x680.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008486-768x510.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008486-1536x1020.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008486-2048x1360.jpg 2048w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008486-2000x1328.jpg 2000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008486-1000x664.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008486-1800x1195.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008486-960x640.jpg 960w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008486-843x560.jpg 843w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008486-600x398.jpg 600w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a>

<p>Am nächsten Tag war das Wetter auf gut Deutsch gesagt Sch&#8230; (Als der Kabarettist Harald Schmickler mal in Vlotho zu Gast war, schnappte ich von ihm auf: &#8222;Wenn man das zusammenfasst, was man unter &#8222;auf gut Deutsch&#8220; versteht, ist die Kloschüssel ein Quell lyrischer Ergüsse&#8220;).  Ein Besuch in der Kunsthalle bot sich an, denn unser Zug ging erst am späten Nachmittag. Ja, jetzt kommt&#8217;s raus, ich war natürlich mit meiner Frau da, aber die hatte ich am Vortag nicht schnöde sitzen lassen, sondern sie war mit ihrem Bruder fein essen gegangen, während ich meinen nerdigen Trieben folgte.</p>
<figure id="attachment_19450" aria-describedby="caption-attachment-19450" style="width: 930px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008583-scaled.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" class="wp-image-19450 size-large" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008583-1024x680.jpg" alt="Leica M11" width="930" height="618" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008583-1024x680.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008583-300x199.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008583-768x510.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008583-1536x1020.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008583-2048x1360.jpg 2048w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008583-2000x1328.jpg 2000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008583-1000x664.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008583-1800x1195.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008583-843x560.jpg 843w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008583-600x398.jpg 600w" sizes="(max-width: 930px) 100vw, 930px" /></a><figcaption id="caption-attachment-19450" class="wp-caption-text">Hamburg. Leica M11 mit 35mm Apo-Summicron bei f/2 1/15 ISO 3200</figcaption></figure>
<p>Ein Glück, dass das Wetter schlecht war, denn die Kunsthalle ist ein echtes Highlight. Ich schwelgte in Werken alter (und neuer) Meister. Aber auch die <a href="https://www.hamburger-kunsthalle.de/ausstellungen/femme-fatale" target="_blank" rel="noopener">Sonderausstellung &#8222;Femme fatale&#8220;</a> ist Extraklasse und allein schon einen Besuch wert. Fotografieren ist erlaubt und natürlich konnte ich mich nicht zurückhalten, aber die meisten Fotos (ausser Leute von hinten) kann ich hier gar nicht zeigen, DSGVO&#8230; Übersichten nehme ich schon, Panoramaparagraph. Sollte sich jemand auf den Schlips getreten fühlen, muss er es mir sagen.</p>
<figure id="attachment_19426" aria-describedby="caption-attachment-19426" style="width: 930px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008604-scaled.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" class="wp-image-19426 size-large" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008604-1024x680.jpg" alt="Leica M11" width="930" height="618" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008604-1024x680.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008604-300x199.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008604-768x510.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008604-1536x1020.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008604-2048x1360.jpg 2048w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008604-2000x1328.jpg 2000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008604-1000x664.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008604-1800x1195.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008604-843x560.jpg 843w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008604-600x398.jpg 600w" sizes="(max-width: 930px) 100vw, 930px" /></a><figcaption id="caption-attachment-19426" class="wp-caption-text">Kunsthalle. Leica M11 mit 35mm Apo-Summicron bei f/2 1/125 ISO 1250</figcaption></figure>
<p>Wieder zuhause machte ich mich daran, eben jene Internetrecherche zu den Reviews durchzuführen und mit meinen eigenen Erkenntnissen zu vergleichen. Das allermeiste aus meinem Bericht vom Mai kann so stehenbleiben. Ich spreche hauptsächlich die Punkte an, in denen sich (für mich) seither Änderungen ergeben haben oder etwas hinzugefügt werden soll.</p>

<a href='https://www.messsucherwelt.com/l1008688/'><img loading="lazy" decoding="async" width="300" height="199" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008688-300x199.jpg" class="attachment-medium size-medium" alt="" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008688-300x199.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008688-1024x680.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008688-768x510.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008688-1536x1020.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008688-2048x1360.jpg 2048w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008688-2000x1328.jpg 2000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008688-1000x664.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008688-1800x1195.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008688-960x640.jpg 960w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008688-843x560.jpg 843w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008688-600x398.jpg 600w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a>
<a href='https://www.messsucherwelt.com/l1008678/'><img loading="lazy" decoding="async" width="300" height="199" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008678-300x199.jpg" class="attachment-medium size-medium" alt="" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008678-300x199.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008678-1024x680.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008678-768x510.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008678-1536x1020.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008678-2048x1360.jpg 2048w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008678-2000x1328.jpg 2000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008678-1000x664.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008678-1800x1195.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008678-960x640.jpg 960w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008678-843x560.jpg 843w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008678-600x398.jpg 600w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a>
<a href='https://www.messsucherwelt.com/l1008632/'><img loading="lazy" decoding="async" width="300" height="199" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008632-300x199.jpg" class="attachment-medium size-medium" alt="" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008632-300x199.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008632-1024x680.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008632-768x510.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008632-1536x1020.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008632-2048x1360.jpg 2048w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008632-2000x1328.jpg 2000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008632-1000x664.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008632-1800x1195.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008632-960x640.jpg 960w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008632-843x560.jpg 843w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008632-600x398.jpg 600w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a>
<a href='https://www.messsucherwelt.com/l1008656/'><img loading="lazy" decoding="async" width="300" height="199" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008656-300x199.jpg" class="attachment-medium size-medium" alt="" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008656-300x199.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008656-1024x680.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008656-768x510.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008656-1536x1020.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008656-2048x1360.jpg 2048w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008656-2000x1328.jpg 2000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008656-1000x664.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008656-1800x1195.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008656-960x640.jpg 960w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008656-843x560.jpg 843w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008656-600x398.jpg 600w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a>

<p>Und da haben wir es: Wieder eine Einleitung mit Überlänge. Schon bei der letzten im Apo-Summicron-Artikel hatte mir Mike im E-Mail-Wechsel vorher den &#8222;Macfilos-Oskar-Barnack-Prize for the longest Intro ever&#8220; verliehen.</p>
<h3>Die Auflösung</h3>
<p>Die Kröte muss ich wohl schlucken: Obwohl ich früher ein entschiedener Gegner von allem war, was über 24MP hinaus ging, bröckelte diese bis dato &#8222;felsenfeste&#8220; Meinung bereits bei der M10-Monochrom mit den 40MP und kam im Laufe des letzten Halbjahrs vollends zum Einsturz. 60MP, also L-DNG, ist mittlerweile die Standard-Einstellung an meiner M11. M- und S-DNG wähle ich gelegentlich, aber seltener. Trotzdem ist diese Wahlmöglichkeit (&#8222;Triple Resolution&#8220;) ein geniales Feature des Sensors.</p>
<figure id="attachment_19346" aria-describedby="caption-attachment-19346" style="width: 930px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1002960-scaled.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" class="wp-image-19346 size-large" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1002960-1024x680.jpg" alt="Leica M11" width="930" height="618" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1002960-1024x680.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1002960-300x199.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1002960-768x510.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1002960-1536x1020.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1002960-2048x1360.jpg 2048w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1002960-2000x1328.jpg 2000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1002960-1000x664.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1002960-1800x1195.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1002960-843x560.jpg 843w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1002960-600x398.jpg 600w" sizes="(max-width: 930px) 100vw, 930px" /></a><figcaption id="caption-attachment-19346" class="wp-caption-text">Leinewebermarkt in Bielefeld. Leica M11 mit 35mm Ultron bei f/2 1/1500s ISO 800</figcaption></figure>
<figure id="attachment_19512" aria-describedby="caption-attachment-19512" style="width: 300px" class="wp-caption alignleft"><a href="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1005336-1-scaled.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" class="wp-image-19512 size-medium" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1005336-1-300x199.jpg" alt="Leica M11" width="300" height="199" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1005336-1-300x199.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1005336-1-1024x680.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1005336-1-768x510.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1005336-1-1536x1021.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1005336-1-2048x1361.jpg 2048w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1005336-1-2000x1329.jpg 2000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1005336-1-1000x665.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1005336-1-1800x1196.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1005336-1-960x640.jpg 960w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1005336-1-843x560.jpg 843w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1005336-1-600x399.jpg 600w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a><figcaption id="caption-attachment-19512" class="wp-caption-text">Das ist ja wohl der Gipfel! Leica M11 mit 35mm Ultron bei f/2.8 1/3200s ISO 64</figcaption></figure>
<p>Anfangs war man noch davon ausgegangen, dass die 36- und 18MP-DNG&#8217;s eine etwas höhere Dynamik und geringeres Rauschen aufweisen, aber das hat sich in der Praxis (damit meine ich meine persönliche Erfahrung) als nicht signifikant erwiesen. Es gibt ein interessantes Video von mathphotographer, in dem er eloquent darlegt, dass man für die beste Dynamik und das günstigste Rauschverhalten immer mit 60MP fotografieren sollte. Braucht man kleinere Dateien, sollte man das im Postprocessing machen. Die 60MP &#8222;downscale&#8220;-Dateien sind den nativen 36 oder 18MP-Dateien (aus der Kamera) sowohl in Auflösung (bei der gleichen Pixelzahl!) als auch Rauschverhalten überlegen.</p>
<figure id="attachment_19359" aria-describedby="caption-attachment-19359" style="width: 199px" class="wp-caption alignright"><a href="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1003530-scaled.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" class="wp-image-19359 size-medium" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1003530-199x300.jpg" alt="Leica M11" width="199" height="300" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1003530-199x300.jpg 199w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1003530-680x1024.jpg 680w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1003530-768x1156.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1003530-1020x1536.jpg 1020w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1003530-1360x2048.jpg 1360w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1003530-1000x1506.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1003530-372x560.jpg 372w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1003530-600x900.jpg 600w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1003530-scaled.jpg 1700w" sizes="(max-width: 199px) 100vw, 199px" /></a><figcaption id="caption-attachment-19359" class="wp-caption-text">Pont des six Liards, Cevennen. Leica M11 mit 35mm Ultron bei f/2 1/400 ISO 125</figcaption></figure>
<p>Aber 60MP sind gewaltig, und der &#8222;elephant in the room&#8220; (benutze ich den Ausdruck zu häufig?) ist die fehlende Stabilisierung im Kamera-Body, übrigens für mich der einzige Punkt, der wirklich in eine &#8222;Con&#8220;-Rubrik eines Reviews gehört. Der technische Hintergrund ist bekanntermassen Platzmangel. Ich gehöre dem Lager an, das bevorzugt, lieber einen kleineren Body zu behalten, als für IBIS wieder &#8222;Typ 240&#8220; zu gehen. Und irgendwas muss ja noch bei der M12 zu verbessern sein.</p>
<p>Ich kann auch deswegen in dem Punkt entspannt sein, weil ich das Glück habe, dass mir eine ruhige Hand in die Wiege gelegt wurde. Aber wenn ich kann, lasse ich mir bei der Wahl der längeren Belichtungszeiten (die brennweitenabhängig ist) Luft nach oben (im Zweifel kürzer). Trotzdem wäre das geringere Risiko des Verwackelns der einzige Anlass, doch mal 36 oder 18 MP in der Kamera zu wählen.</p>
<p>Platz auf den Festplatten zu sparen ist jedenfalls kein Grund, auf die L-DNG&#8217;s zu verzichten. Ich empfehle eher, die nicht gebrauchten Bilder zu löschen und so eine gewisse Speicherökonomie zu wahren.</p>
<figure id="attachment_19377" aria-describedby="caption-attachment-19377" style="width: 930px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1005865-scaled.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" class="wp-image-19377 size-large" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1005865-1024x680.jpg" alt="Leica M11" width="930" height="618" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1005865-1024x680.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1005865-300x199.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1005865-768x510.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1005865-1536x1020.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1005865-2048x1360.jpg 2048w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1005865-2000x1328.jpg 2000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1005865-1000x664.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1005865-1800x1195.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1005865-843x560.jpg 843w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1005865-600x398.jpg 600w" sizes="(max-width: 930px) 100vw, 930px" /></a><figcaption id="caption-attachment-19377" class="wp-caption-text">Der Hermann leuchtet. Leica M11 mit 28mm Summicron Asph. bei f/4.0 1s ISO 400</figcaption></figure>
<h3>Brauche ich für die Leica M11 neues Glas?</h3>
<figure id="attachment_19378" aria-describedby="caption-attachment-19378" style="width: 300px" class="wp-caption alignleft"><a href="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006302-scaled.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" class="wp-image-19378 size-medium" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006302-300x199.jpg" alt="Leica M11" width="300" height="199" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006302-300x199.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006302-1024x680.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006302-768x510.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006302-1536x1020.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006302-2048x1360.jpg 2048w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006302-2000x1328.jpg 2000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006302-1000x664.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006302-1800x1195.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006302-960x640.jpg 960w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006302-843x560.jpg 843w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006302-600x398.jpg 600w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a><figcaption id="caption-attachment-19378" class="wp-caption-text">Wanderzeichen. Leica M11 mit Contax G45 bei f/2.0 1/250 ISO 64</figcaption></figure>
<p>Ganz entschieden: <strong>Nein! </strong>Und das, obwohl ich gerade die Investition in das 35er Apo-Summicron getätigt habe. Aber es ist eher umgekehrt: So ein Objektiv kommt an der Kamera erst so richtig zur Geltung, aber die Kamera glänzt auch mit jeder anderen (guten) Optik. Die hohe Auflösung wertet praktisch jedes Objektiv auf. Wissenschaftlich fundiert findet sich das bei <a href="https://www.lensrentals.com/blog/2019/10/more-ultra-high-resolution-mtf-experiments/" target="_blank" rel="noopener">Roger Cigala</a> (oder die Kurzversion davon in <a href="https://www.macfilos.com/2022/01/14/review-the-leica-m11-after-seven-months-of-testing/" target="_blank" rel="noopener">Jono&#8217;s Review</a>, siehe &#8222;Appendix&#8220;). Weniger wissenschaftlich habe ich darüber übrigens auch 2020 in Bezug auf die M10-M und Vintage-Glas <a href="https://www.messsucherwelt.com/vintage-objektive-und-leica-m10-monochrom/" target="_blank" rel="noopener">einen Beitrag</a> geschrieben und kam zum gleichen Schluss. Ich erinnere mich auch an die Erzählung eines befreundeten Fotografen: Er holte sich Vintage-Glas, um vielleicht einen &#8222;Dreamy-Look&#8220; zu bekommen. Eine Enttäuschung (tongue in cheek): Alles knackscharf! Ich empfahl das Thambar.</p>
<figure id="attachment_19381" aria-describedby="caption-attachment-19381" style="width: 930px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006369-scaled.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" class="wp-image-19381 size-large" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006369-1024x680.jpg" alt="Leica M11" width="930" height="618" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006369-1024x680.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006369-300x199.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006369-768x510.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006369-1536x1020.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006369-2048x1360.jpg 2048w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006369-2000x1328.jpg 2000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006369-1000x664.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006369-1800x1195.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006369-843x560.jpg 843w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006369-600x398.jpg 600w" sizes="(max-width: 930px) 100vw, 930px" /></a><figcaption id="caption-attachment-19381" class="wp-caption-text">Wanderung. Leica M11 mit Contax G45 bei f/2.0 1/500 ISO 64</figcaption></figure>
<p>Ein bisschen hinterhältig von Leica-Marketing, es immer so wirken zu lassen, als bräuchte man &#8222;the latest and greatest&#8220; an Glas. Andererseits wird herumgeprotzt, wie toll doch alle Leica-Optiken sind. Und ich füge hinzu: Auch die der Mitbewerber, insbesondere Zeiss und Voigtländer. Größere Eingriffe in den Objektiv-Park sind wegen der Leica M11 jedenfalls nicht nötig. Ich muss kein einziges meiner Objektive in den Ruhestand versetzen. In Einzelfällen kann sich natürlich mal eine alte Optik als unzureichend outen.</p>
<figure id="attachment_19337" aria-describedby="caption-attachment-19337" style="width: 930px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1001134-scaled.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" class="wp-image-19337 size-large" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1001134-1024x680.jpg" alt="Leica M11" width="930" height="618" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1001134-1024x680.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1001134-300x199.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1001134-768x510.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1001134-1536x1020.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1001134-2048x1360.jpg 2048w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1001134-2000x1328.jpg 2000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1001134-1000x664.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1001134-1800x1195.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1001134-843x560.jpg 843w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1001134-600x398.jpg 600w" sizes="(max-width: 930px) 100vw, 930px" /></a><figcaption id="caption-attachment-19337" class="wp-caption-text">Friedensdemo. Leica M11 mit 35mm Summilux bei f/1.4 1/125s ISO 12500</figcaption></figure>
<h3>Und ewig grüßt das Murmeltier: Der Verschluss</h3>
<figure id="attachment_19398" aria-describedby="caption-attachment-19398" style="width: 300px" class="wp-caption alignright"><a href="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1007143-scaled.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" class="wp-image-19398 size-medium" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1007143-300x199.jpg" alt="Leica M11" width="300" height="199" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1007143-300x199.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1007143-1024x680.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1007143-768x510.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1007143-1536x1020.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1007143-2048x1360.jpg 2048w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1007143-2000x1328.jpg 2000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1007143-1000x664.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1007143-1800x1195.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1007143-960x640.jpg 960w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1007143-843x560.jpg 843w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1007143-600x398.jpg 600w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a><figcaption id="caption-attachment-19398" class="wp-caption-text">Generalprobe für&#8217;s Mozart Requiem. Speziell bei klassischen Konzerten ist das Verschlussgeräusch kein Problem. Und jetzt geht es bei Bedarf auch völlig lautlos. Leica M11 mit 35mm Apo-Summicron bei f/2 1/125s ISO 2500</figcaption></figure>
<p>Zunächst: Mit dem für jede Aufnahme doppelt ablaufenden Verschluss habe ich meinen Frieden gemacht (finde es aber grundsätzlich immer noch doof und unnötig für eine Kamera mit optischem Sucher). In meiner fotografischen Realität hat das jedenfalls zu keinem Zeitpunkt irgendeine Einschränkung erzeugt. Nicht mal ein Staubproblem, was ich erst befürchtete. Ein paar hundertstel Sekunden mehr Shutterlag waren für mich nie wahrnehmbar und kein Grund, irgendetwas zu verpassen. Seit der M10-P gibt es wieder ein sehr dezentes Auslösegeräusch, sehr nah bei dem der analogen Gummituch-Verschlüsse (ich habe die M2, die M4 und die M6, alle hören sich unterschiedlich an, aber der Geräuschpegel ist ähnlich). Ein weiter Weg von dem der M9, die immer klang wie ein Roboter mit Verdauungsproblemen oder als hätte jemand einen schrillenden Wecker im Klo versenkt. Die M11 habe ich neben meine M10-M gestellt (die den identischen Verschluss wie die M10-P hat) und beide mehrfach im Wechsel ausgelöst. Das Geräusch ist anders, aber nicht lauter. Und welches &#8222;besser&#8220; klingt, das ist wohl so subjektiv wie die Beurteilung von Bokeh. Und im übrigen müßig.</p>
<p>Rapides Auslösen von Single-Shots (nicht Serienbild!) ist im Vergleich etwas langsamer als z.B. bei meiner M10-M, aber wiederum: Nicht praxisrelevant. Und man kann mir glauben, dass ich bei bestimmten Gelegenheiten (Theater, Reitsport) ganz schön flott den Auslöser betätige. Bisher fühlte ich mich nicht ausgebremst. Und jetzt mal &#8222;ganz im Ernst&#8220;: Wozu gibt&#8217;s wohl Serienbild? Das Ding rattert 20 L-DNG&#8217;s in rascher Folge auf die Speicherkarte, dann limitiert die Schreibgeschwindigkeit der Karte, nicht der Puffer. Schreibt man nämlich auf den internen Speicher (L-DNG, Serie schnell) ballert die Kamera ohne einmal Luft zu holen ein 60MP-Foto nach dem anderen (4,5 x pro Sekunde) da rein. Theoretisch, bis der voll ist. Ich habe irgendwann vorher aufgehört, den Auslöser festzuhalten, es war einfach zu schmerzhaft. &#8222;Spray and pray&#8220; ist nicht mein Ding.</p>
<figure id="attachment_19402" aria-describedby="caption-attachment-19402" style="width: 930px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1007231-scaled.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" class="wp-image-19402 size-large" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1007231-1024x680.jpg" alt="Leica M11" width="930" height="618" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1007231-1024x680.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1007231-300x199.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1007231-768x510.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1007231-1536x1020.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1007231-2048x1360.jpg 2048w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1007231-2000x1328.jpg 2000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1007231-1000x664.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1007231-1800x1195.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1007231-843x560.jpg 843w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1007231-600x398.jpg 600w" sizes="(max-width: 930px) 100vw, 930px" /></a><figcaption id="caption-attachment-19402" class="wp-caption-text">Orchesterprobe vor dem Mozart-Requiem. Leica M11 mit 35mm Apo-Summicron bei f/2 1/125s ISO 500</figcaption></figure>
<h3>Speicher</h3>
<figure id="attachment_19437" aria-describedby="caption-attachment-19437" style="width: 300px" class="wp-caption alignright"><a href="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008729-scaled.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" class="wp-image-19437 size-medium" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008729-300x199.jpg" alt="Leica M11" width="300" height="199" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008729-300x199.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008729-1024x680.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008729-768x510.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008729-1536x1020.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008729-2048x1360.jpg 2048w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008729-2000x1328.jpg 2000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008729-1000x664.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008729-1800x1195.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008729-960x640.jpg 960w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008729-843x560.jpg 843w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008729-600x398.jpg 600w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a><figcaption id="caption-attachment-19437" class="wp-caption-text">Runter mit dem Winterfell! Das Pferd beweist stoische Ruhe, wenn auch keine Begeisterung (siehe Ohren). Leica M11 mit 35mm Apo-Summicron bei f/2 1/125s ISO 2500</figcaption></figure>
<p>Da wir gerade dabei sind: Super, den internen Speicher zu haben. Die Dateigrößen der L-DNG&#8217;s (die ich habe) variieren zwischen 45 und 77MB, die meisten liegen im Bereich zwischen 52 und 58MB (ich würde sagen, wie eine Gauß&#8217;sche Normalverteilung). Es passen ca. 1000 große Bilder allein auf den internen Speicher. Und da lese ich in einem Review, der sei zu klein dimensioniert. Frech! Ob als Backup, oder bei vergessener Karte kommt man lange damit hin, ausserdem kann man inzwischen alle Kombinationen zwischen Internem Speicher und SD-Karte anwählen.</p>
<p>Der Steckplatz der SD-Karte im Batteriefach ist einigen nicht genehm. Erstens, was haben die vorher gesagt, als man die Bodenplatte abnehmen musste, und zweitens, wenn es so ist wie bei der Q2 (mit eigener Klappe für die Karte) ist trotzdem kein Handgriff gespart. Ob ich die Klappe öffne oder die Batterie entnehme bleibt sich gleich.</p>
<figure id="attachment_19434" aria-describedby="caption-attachment-19434" style="width: 930px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008715-scaled.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" class="wp-image-19434 size-large" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008715-1024x680.jpg" alt="Leica M11" width="930" height="618" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008715-1024x680.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008715-300x199.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008715-768x510.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008715-1536x1020.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008715-2048x1360.jpg 2048w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008715-2000x1328.jpg 2000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008715-1000x664.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008715-1800x1195.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008715-843x560.jpg 843w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008715-600x398.jpg 600w" sizes="(max-width: 930px) 100vw, 930px" /></a><figcaption id="caption-attachment-19434" class="wp-caption-text">Weihnachtsmarkt in Bad Salzuflen. Leica M11 mit 35mm Apo-Summicron bei f/2 1/125s ISO 400</figcaption></figure>
<h3>Die Batterie</h3>
<figure id="attachment_19361" aria-describedby="caption-attachment-19361" style="width: 199px" class="wp-caption alignleft"><a href="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1003660-scaled.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" class="wp-image-19361 size-medium" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1003660-199x300.jpg" alt="Leica M11" width="199" height="300" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1003660-199x300.jpg 199w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1003660-680x1024.jpg 680w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1003660-768x1156.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1003660-1021x1536.jpg 1021w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1003660-1361x2048.jpg 1361w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1003660-1000x1505.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1003660-372x560.jpg 372w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1003660-600x900.jpg 600w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1003660-scaled.jpg 1701w" sizes="(max-width: 199px) 100vw, 199px" /></a><figcaption id="caption-attachment-19361" class="wp-caption-text">In der Grotte D&#8217;Argilan, Cevennen. Leica M11 mit 28mm Summicron Asph. bei f/2 1/125s ISO 1000</figcaption></figure>
<p>Wer an der herummeckert, dem ist auch nicht zu helfen. Zumal die sich über USB-C praktisch &#8222;im Feld&#8220; nachladen lässt, obwohl ich die bei keinem Shooting auch nur annähernd geleert habe. Das Ladegerät verstaubt in der Schublade, weil ich die Leica M11 bei Bedarf an das vom iPad hänge. Dabei steht die Kamera ordnungsgemäß auf dem Boden, ich stelle sie einfach an die Ecke meines Schreibtisches (oder wo immer ich gerade bin, an eine Kante). Eine Zweitbatterie ist überflüssig (als Profi hätte ich vielleicht eine). Für alle anderen digitalen Leica-M&#8217;s hatte ich immer drei. Das bringt mich zu einem anderen Beschwerdepunkt, den ich mehrfach hörte: Mit Stativplatte angebracht kommt man nicht mehr an Batterie und SD-Karte. Aber wann muss man das denn? Die Batterie könnte man trotzdem nachladen und an die Dateien kommt man über die Leica Fotos-App, die enorm verbessert wurde. Stichwort:</p>
<h3>Die Leica Fotos-App</h3>
<figure id="attachment_19373" aria-describedby="caption-attachment-19373" style="width: 300px" class="wp-caption alignright"><a href="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1005722-scaled.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" class="wp-image-19373 size-medium" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1005722-300x300.jpg" alt="Leica M11" width="300" height="300" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1005722-300x300.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1005722-1024x1024.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1005722-150x150.jpg 150w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1005722-768x768.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1005722-1536x1536.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1005722-2048x2048.jpg 2048w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1005722-2000x2000.jpg 2000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1005722-1000x1000.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1005722-280x280.jpg 280w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1005722-1800x1800.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1005722-560x560.jpg 560w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1005722-600x600.jpg 600w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1005722-800x800.jpg 800w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a><figcaption id="caption-attachment-19373" class="wp-caption-text">Verrückte Spiegelungen im Objektiv durch das Laserlicht. Leica M11 mit 28mm Summicron bei f/4.0 0,8s ISO 400</figcaption></figure>
<p>Bei der Leica M10 brauchte man noch die innere Ausgeglichenheit eines indischen Gurus, um nicht auszurasten bei dem Versuch, die W-LAN Verbindung herzustellen und dann mit steigender Panik zu sehen, wie die Batterie ruckzuck leergenuckelt wurde.</p>
<p>Seit dem letzten Update sowohl der App als auch der Firmware ist es selbst für mich vorstellbar, meinen Workflow über die App zu gestalten. Vor allem, wenn ich z.B. auf Reisen alles auf das iPad Pro mit M1-Prozessor übertrage (das mit den L-DNG&#8217;s kurzen Prozess macht). Erspart auch die Mitnahme eines Kartenlesers. Nachdem ich das einmal am Handy eingerichtet habe, brauche ich mich fürderhin um die Bluetooth-Verbindung nicht mehr zu kümmern. Ich stelle die Kamera an, und sie ist da (unabhängig, ob Leica Fotos geöffnet ist oder nicht) und damit das Geo-Tagging. Nice to have.</p>
<figure id="attachment_19383" aria-describedby="caption-attachment-19383" style="width: 930px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006438-scaled.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" class="wp-image-19383 size-large" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006438-1024x640.jpg" alt="Leica M11" width="930" height="581" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006438-1024x640.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006438-300x187.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006438-768x480.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006438-1536x959.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006438-2048x1279.jpg 2048w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006438-2000x1249.jpg 2000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006438-1000x625.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006438-1800x1124.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006438-897x560.jpg 897w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006438-600x375.jpg 600w" sizes="(max-width: 930px) 100vw, 930px" /></a><figcaption id="caption-attachment-19383" class="wp-caption-text">Mal was beruhigendes: Der Vilsalpsee am Morgen. Leica M11 mit 28mm Elmarit bei f/2.8 1/250s ISO 64</figcaption></figure>
<h3>Belichtungsstrategie</h3>
<figure id="attachment_19355" aria-describedby="caption-attachment-19355" style="width: 300px" class="wp-caption alignright"><a href="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1003401-scaled.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" class="wp-image-19355 size-medium" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1003401-300x199.jpg" alt="Leica M11" width="300" height="199" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1003401-300x199.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1003401-1024x680.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1003401-768x510.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1003401-1536x1020.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1003401-2048x1360.jpg 2048w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1003401-2000x1328.jpg 2000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1003401-1000x664.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1003401-1800x1195.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1003401-960x640.jpg 960w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1003401-843x560.jpg 843w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1003401-600x398.jpg 600w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a><figcaption id="caption-attachment-19355" class="wp-caption-text">Markt in Millau. Leica M11 mit 35mm Ultron bei f/4.0 1/1200s ISO 125</figcaption></figure>
<p>Welche Belichtungs-Messmethode man auch bevorzugt, sie nimmt einem nicht die Notwendigkeit, seine eigene Birne ein bisschen anzustrengen und sich Gedanken über Lichtverhältnisse oder die Art des Motivs (sonniger Strand oder schwarze Lokomotive) zu machen. Ein Blick aufs Histogramm ist hilfreich und eine Belichtungskorrektur -2/3 bis -1 EV kann in den meisten Fällen nicht schaden (ausser am Strand und im Schnee). In den Schatten ist Potential ohne Ende und die Highlights sind naturgemäss in der Hinsicht zickiger. Die Belichtungs-Messmethode &#8222;helle Bereiche betont&#8220; macht ja eigentlich auch nichts anderes, als die Belichtungskorrektur nach unten zu stellen, der Vorteil mag aber sein, dass das je nach Szenerie unterschiedlich stark ausfällt, besser für &#8222;ETTR&#8220;.</p>
<figure id="attachment_19379" aria-describedby="caption-attachment-19379" style="width: 930px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006306-scaled.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" class="wp-image-19379 size-large" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006306-1024x680.jpg" alt="Leica M11" width="930" height="618" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006306-1024x680.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006306-300x199.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006306-768x510.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006306-1536x1020.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006306-2048x1360.jpg 2048w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006306-2000x1328.jpg 2000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006306-1000x664.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006306-1800x1195.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006306-843x560.jpg 843w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1006306-600x398.jpg 600w" sizes="(max-width: 930px) 100vw, 930px" /></a><figcaption id="caption-attachment-19379" class="wp-caption-text">Steinmännlein. Leica M11 mit Contax G45 bei f/2.0 1/320s ISO 64</figcaption></figure>
<figure id="attachment_19345" aria-describedby="caption-attachment-19345" style="width: 300px" class="wp-caption alignleft"><a href="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1002945-scaled.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" class="wp-image-19345 size-medium" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1002945-300x199.jpg" alt="Leica M11" width="300" height="199" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1002945-300x199.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1002945-1024x680.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1002945-768x510.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1002945-1536x1020.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1002945-2048x1360.jpg 2048w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1002945-2000x1328.jpg 2000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1002945-1000x664.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1002945-1800x1195.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1002945-960x640.jpg 960w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1002945-843x560.jpg 843w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1002945-600x398.jpg 600w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a><figcaption id="caption-attachment-19345" class="wp-caption-text">Panik! Leica M11 mit 35mm Ultron bei f/2.0 1/2000s ISO 800</figcaption></figure>
<p>ISO 64 ist echt ein Geschenk bei den vielen schönen lichtstarken Optiken, die gerne auch bei Sonnenlicht offenblendig verwendet werden wollen. Gelegentlich muss ich darauf achten, dass bei bewegten Motiven die Belichtungszeit z.B. bei bedecktem Himmel nicht doch von der Automatik zu lang gewählt wird (weil ich 1/2f eingestellt habe, am Anfang war&#8217;s 1/4f, aber das war eindeutig overkill). Entweder stelle ich die ISO höher (im unteren Bereich keine wahrnehmbaren Unterschiede der Dynamik) oder wähle eine passend kurze Belichtungszeit bei ISO-Auto. Über den High-ISO Bereich habe ich im Mai schon gesprochen, aber kurz: Meine höchste Auto-ISO Einstellung ist 25.000. Nicht, dass die oft gebaucht wird.</p>
<p>Am anderen Ende der Belichtungszeiten ist der elektronische Verschluss eine feine Sache. Natürlich ist er nicht für schnell bewegte Motive, aber der Sensor wird jedenfalls wesentlich schneller ausgelesen als zunächst angenommen. Ein bisschen Bewegung ist also kein Problem. Die Geräuschlosigkeit der Belichtung kann zu milden Irritationen beim Fotografen führen&#8230; in der Leica M11 ist nichts zur Erzeugung elektronischer Geräusche eingebaut.</p>
<figure id="attachment_19338" aria-describedby="caption-attachment-19338" style="width: 930px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1001178-Pano-scaled.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" class="wp-image-19338 size-large" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1001178-Pano-1024x478.jpg" alt="Leica M11" width="930" height="434" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1001178-Pano-1024x478.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1001178-Pano-300x140.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1001178-Pano-768x358.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1001178-Pano-1536x716.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1001178-Pano-2048x955.jpg 2048w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1001178-Pano-2000x933.jpg 2000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1001178-Pano-1000x466.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1001178-Pano-1800x840.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1001178-Pano-1201x560.jpg 1201w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1001178-Pano-600x280.jpg 600w" sizes="(max-width: 930px) 100vw, 930px" /></a><figcaption id="caption-attachment-19338" class="wp-caption-text">&#8222;In the bleak Midwinter&#8220;, Vlothoer Hafen. Leica M11 mit 35mm Apo-Lanthar bei f/2.8 1/1320s ISO 64</figcaption></figure>
<p>Das unglaubliche Potential für Langzeitbelichtungen habe ich bisher noch nicht ausprobiert. Vielleicht wäre das was für unseren Astrofotografen (huhu, Dirk!).</p>
<h3>Diverses</h3>
<figure id="attachment_19370" aria-describedby="caption-attachment-19370" style="width: 300px" class="wp-caption alignright"><a href="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1005505-scaled.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" class="wp-image-19370 size-medium" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1005505-300x199.jpg" alt="Leica M11" width="300" height="199" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1005505-300x199.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1005505-1024x680.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1005505-768x510.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1005505-1536x1021.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1005505-2048x1361.jpg 2048w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1005505-2000x1329.jpg 2000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1005505-1000x665.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1005505-1800x1196.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1005505-960x640.jpg 960w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1005505-843x560.jpg 843w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1005505-600x399.jpg 600w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a><figcaption id="caption-attachment-19370" class="wp-caption-text">Turnier. Leica M11 mit 90mm Macro-Elmar bei f/4.0 1/1000s ISO 400</figcaption></figure>
<p>Bis zu dem ersten Bericht im Mai war mir das nicht passiert, aber danach gelegentlich: Einfrieren der Kamera. Beim ersten Mal stutzte ich kurz und zuckte dann mit den Schultern. Es ist halt &#8217;ne M. Man kannte das ja. Ich entriegelte die Batterie, drückte sie zurück und alles war wie immer. Wenn es vorkam (und das war bis jetzt vielleicht drei- oder viermal), hatte ich immer hastig und planlos mehrere Knöpfe nacheinander gedrückt. Mit der Temperatur schien es nichts zu tun zu haben. Das Problem soll durch das letzte FW-Update terminiert sein&#8230; warten wir&#8217;s mal ab&#8230; ich habe Talent in der Hinsicht.</p>
<figure id="attachment_19415" aria-describedby="caption-attachment-19415" style="width: 300px" class="wp-caption alignleft"><a href="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008314-scaled.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" class="wp-image-19415 size-medium" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008314-300x199.jpg" alt="Leica M11" width="300" height="199" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008314-300x199.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008314-1024x680.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008314-768x510.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008314-1536x1020.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008314-2048x1360.jpg 2048w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008314-2000x1328.jpg 2000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008314-1000x664.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008314-1800x1195.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008314-960x640.jpg 960w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008314-843x560.jpg 843w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008314-600x398.jpg 600w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a><figcaption id="caption-attachment-19415" class="wp-caption-text">Kekse backen. Leica M11 mit 35mm Apo-Summicron bei f/2.0 1/125s ISO 2500</figcaption></figure>
<p>Ich bin mit der Haptik meiner silbernen Leica M11 bestens zufrieden, brauche auch keine weiteren Daumenstützen oder Handgriffe (das ist natürlich eine Sache, die jeder anders sehen kann). Der neue Menübildschirm mit Touch und Layout der Knöpfe gibt in Sekunden Zugriff auf die wichtigsten Parameter. Zu den Verbesserungen in der Hinsicht habe ich schon früher genug gesagt.</p>
<p>Mir war die Chrom-Variante sympathischer, weil das Oberteil der Kamera aus Messing ist und mir die Gewichtsersparnis bei der schwarzen Version völlig schnuppe war. Die Oberfläche ist sehr widerstandsfähig, wie das Bild meiner M11 (aktuell von vorgestern, weiter oben in diesem Beitrag) nach einem Jahr „wear and tear“ zeigt. Und ich bin nicht zimperlich mit der Kamera.</p>
<p>Offenbar sind viele von dem &#8222;Feeling&#8220; der Oberfläche der schwarzen M11 nicht begeistert. &#8222;Zu rauh&#8220;, &#8222;wie Sandpapier&#8220;, hört man. Vielleicht hat sich Leica da vertan, keine Ahnung, habe nie eine schwarze in der Hand gehabt. Vielleicht ändern sie etwas in der Produktion oder bei der (noch fiktiven) M11-P. Und hey, Leute, bedenkt die Vorteile: Dann werden die &#8222;rauhen&#8220; Modelle wieder zu Sammlerobjekten&#8230;</p>
<figure id="attachment_19416" aria-describedby="caption-attachment-19416" style="width: 930px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008325-scaled.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" class="wp-image-19416 size-large" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008325-1024x680.jpg" alt="Leica M11" width="930" height="618" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008325-1024x680.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008325-300x199.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008325-768x510.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008325-1536x1020.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008325-2048x1360.jpg 2048w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008325-2000x1328.jpg 2000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008325-1000x664.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008325-1800x1195.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008325-843x560.jpg 843w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008325-600x398.jpg 600w" sizes="(max-width: 930px) 100vw, 930px" /></a><figcaption id="caption-attachment-19416" class="wp-caption-text">Das Abendessen. Leica M11 mit 35mm Apo-Summicron bei f/2.0 1/125s ISO 5000</figcaption></figure>
<p>Wenn man so viele Reviews durchschaut wie ich eingangs erwähnte, finden sich immer Dinge, die sehr subjektiv beurteilt werden. Für den einen ist es der automatische Weissabgleich oder die Belichtungsmessung, für den anderen die Farben, an denen er was auszusetzen hat. Mit dem Weissabgleich ist es wie mit der Belichtung: Gegebenenfalls muss man sich Gedanken machen und selbst einstellen. Besonders gemischte Beleuchtungen oder die heute oft verwendeten LED&#8217;s sind manchmal ein harter Brocken. Insgesamt habe ich am automatischen Weissabgleich nichts auszusetzen. Und die Farben find ich Klasse. Sie sind denen der M10 ähnlich, hier und da wird sogar gesagt, es gäbe eine gewisse Rückkehr zu denen der M9 (da hab ich Zweifel, aber&#8230; ist eben subjektiv). Wenn ich in LR importiere, lasse ich meist das Farbprofil der Leica M11, achte aber darauf, dass weder Dynamik- noch der Sättigungsslider bewegt werden. Das M11-Profil tendiert dazu, sehr warm zu sein und wenn mir das zu viel ist, gehe ich auf Adobe Standard. Im allgemeinen mag ich aber die Bilder eher &#8222;vivid&#8220;. Dieser desaturierte Leica-Look ist nichts für mich. De Gustibus&#8230;</p>
<figure id="attachment_19363" aria-describedby="caption-attachment-19363" style="width: 930px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1004922-scaled.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" class="wp-image-19363 size-large" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1004922-1024x680.jpg" alt="Leica M11" width="930" height="618" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1004922-1024x680.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1004922-300x199.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1004922-768x510.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1004922-1536x1021.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1004922-2048x1361.jpg 2048w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1004922-2000x1329.jpg 2000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1004922-1000x665.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1004922-1800x1196.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1004922-843x560.jpg 843w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1004922-600x399.jpg 600w" sizes="(max-width: 930px) 100vw, 930px" /></a><figcaption id="caption-attachment-19363" class="wp-caption-text">Auf Radtouren immer dabei: Leica M11 mit 35mm Ultron bei f/4.0 1/750s ISO 125</figcaption></figure>
<p>Der EVF Visoflex 2 ist sehr gut, aber ich brauche ihn kaum. Meist ist er für Infrarot-Fotografie mit der M10-M vorgesehen, weil da der Messsucher unbrauchbar ist. Natürlich ist er für alle ein Segen, die wegen Augenproblemen Schwierigkeiten mit dem Messsucher haben und trotzdem die Kompaktheit und das Feeling einer M bevorzugen.</p>
<h3>Schlusswort</h3>
<p>Ich bin Amateur und was ich fotografiere, sind die Dinge, die mir in meiner Familie, dem sozialen Umfeld und auf Reisen begegnen. Die Bilder in diesem Beitrag sind mit Absicht bunt durcheinander gewürfelt, um einen Eindruck von der Vielseitigkeit der Messsucherfotografie zu geben, im Widerspruch zu &#8222;Experten&#8220;, die davon ausgehen, eine M-Leica könne nur Standbilder produzieren (sowas wurmt mich ja doch, wie man merkt). Weil ich meine Schwarzweiss-Fotografie mit der M10-Monochrom mache, finden sich hier keine S/W-Konversionen aus der M11, aber man kann davon ausgehen, dass das wunderbar geht. Ich habe es hier mal mit einem der Bilder aus der Kunsthalle probiert:</p>
<figure id="attachment_19472" aria-describedby="caption-attachment-19472" style="width: 930px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008673-1-scaled.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" class="wp-image-19472 size-large" src="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008673-1-1024x680.jpg" alt="Leica M11" width="930" height="618" srcset="https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008673-1-1024x680.jpg 1024w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008673-1-300x199.jpg 300w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008673-1-768x510.jpg 768w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008673-1-1536x1020.jpg 1536w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008673-1-2048x1360.jpg 2048w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008673-1-2000x1328.jpg 2000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008673-1-1000x664.jpg 1000w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008673-1-1800x1195.jpg 1800w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008673-1-843x560.jpg 843w, https://www.messsucherwelt.com/wp-content/uploads/2023/01/L1008673-1-600x398.jpg 600w" sizes="(max-width: 930px) 100vw, 930px" /></a><figcaption id="caption-attachment-19472" class="wp-caption-text">S/W-Konversion aus der M11. Leica M11 mit 35mm Apo-Summicron bei f/2 1/125s ISO 2500. Als ich dieses Bild in S/W umwandelte, fiel mir auf, dass ich dass mit dem Bild ganz oben &#8222;Abendlicht am Bonstapel&#8220; (das unsere Stute Rimini zeigt) genauso machen könnte.</figcaption></figure>
<p>Ich werde keine Empfehlungen abgeben, von welchem M-Modell man upgraden soll oder nicht. Für mich steht fest, dass die Leica M11 die vielseitigste digitale M &#8222;ever&#8220; ist. Und ich bin froh, dass sie nach wie vor nicht versucht, für mich zu denken. Für meine persönlichen fotografischen Ziele hat sie wie ihre Vorgänger alles, was ich brauche, nur noch ein bisschen mehr davon. Das Fotografieren mit einer Leica M ist der analogen Fotografie von der Methodik her immer noch so nah, wie es eben geht, und das macht einfach Spass. Sicher: Ein gutes Foto ist nicht von der Bildqualität abhängig, aber die ist auf jeden Fall &#8222;icing on the cake&#8220;.</p>
<p>Und all das verstehen ja die meisten, die diese Webseite besuchen, sowieso.</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>Der Beitrag <a href="https://www.messsucherwelt.com/leica-m11-ein-jahr-in-hoher-aufloesung/">Leica M11 &#8211; ein Jahr in hoher Auflösung</a> erschien zuerst auf <a href="https://www.messsucherwelt.com">Messsucherwelt</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://www.messsucherwelt.com/leica-m11-ein-jahr-in-hoher-aufloesung/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>36</slash:comments>
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
